नमस्कार दोस्तांनो,

चुरापाव वाचण्याआधी चुरापावविषयी थोडं सांगतो. चुरापावची तोंडओळख म्हणा हवं तर. बर्‍याच जणांना चुरापाव माहितदेखील असेल, कधीनाकधी त्याची तोंडओळख (शब्दशः तोंडओळख) झालीही असेल कदाचित. तुम्ही नाक्यानाक्यावर वडापावच्या गाड्या पाहिल्या असतील. त्याच वडापावची चटणीपाव आणि चुरापाव ही धाकटी उपेक्षित भावंडं म्हणूयात. म्हणजे पहा ना वडापाव आता गाडीवरुन, मॉलमधून, फाईव्हस्टार रेस्टॉरेंटपर्यंत गेला. आता तर बर्‍याच राजकीय पक्षांशी त्याची सलगी ऐकीवात येतेय, पण इतकं असूनही चुरापाव आणि चटणीपाव उपेक्षितच. लोकांना चटणीपावचं नाव तरी माहित असतं, तर दुसरीकडे चुरापाव जवळजवळ नामशेष होण्यातच जमा आहे.

तसा हा चुरापाव वडापावइतका चविष्ट नाही, पोटभर नाही, नुसताच एक हलकाफुलका टंगळमंगळ पदार्थ. चुरापाव हा एक विचार आहे एक 'easy going attitude'. मी साहित्यातला जाणकार नव्हे, साहित्याला वेगळीच उंची वगैरे देण्याचा विचार ब्लॉग सुरु करण्यामागे नाही. हा ब्लॉग खरंतर माझ्यासारख्या चुरापाव लोकांसाठी ज्यांना केवळ वाचायचंय बघायचंय आणि सोडून द्यायचंय. माझी चुरापावविचारसरणी कोणाला आवडो न आवडो वडे तळायला सुरुवात झालीय ...

पुन्हा भेटूच ...

कविता लेबल असलेली पोस्ट दाखवित आहे. सर्व पोस्ट्‍स दर्शवा
कविता लेबल असलेली पोस्ट दाखवित आहे. सर्व पोस्ट्‍स दर्शवा

शनिवार, ४ जुलै, २०२०

न कळलेली कळी

कसं कळत असेल ना,
एक कंद घेतला काय,
रुजत घातला काय,
पाणी दिलं काय,
कौतुकं संपली काय,
सारं विसरलो काय,
पण तिच्या मात्र लक्षात होतं,
कसं कळत असेल ना.


मग कधीतरी कोंब फुटला,
मग तरारून वर यावसं वाटलं तिला,
मग मध्ये आभाळ कोंदट झालं,
मग मातीत ओलावा भिनला,
मग सरींची लड उलगडली,
तोच नेमका धागा पकडून तर वर आली नसेल,
कसं कळत असेल ना.


बरंय सालं कसलं प्लॅनिंग नाय,
करीयरचे चोचले नाय,
जबाबदाऱ्या नाय,
स्ट्रेस नाय,
घुसमट नाय,
गोळ्या नाय,
जमिनीची ढेकळं फोडत बिनधास्त स्वत:साठी वर यायचं,
कसं कळत असेल ना.


बरं आली तर आली खुशाल उमलते,
बरं आली मातीत जाणार मातीत तरी उमलते,
बरं सुकण्याची चिंता नाही,
बरं कसलं गांभीर्य नाही,
बरं कोणासाठी उमलते,
बरं हा दरवळ अस्तित्वाचा की मोक्षाचा,
बरं उमलणं उमगायला हवं दरवेळी?
एका बेभान क्षणाला आयुष्य म्हणणं,
कसं कळत असेल ना.


-प्रसाद साळुंखे

शनिवार, २० जून, २०२०

क्षणमेघ


तू येता येता हाय स्पंदल्या वाटा,
ती कुजबूज हलकी, की पुरता बोभाटा.

शतनेत्रे रोखुनी बसे कसा मनमोर,
कल्लोळगीत मौनाचे गाता गाता.

सर चुकार ओली, झरझर यावी खाली.
मम ओलाव्याची हीच एक परिभाषा. 

ते उत्कट बित्कट जग हे सारे झाले,
हा उगा उरी मृद्गंध माजला होता.

तो जाणून गेला बरा आता घुमजाव,
मज पटला तो सुझाव चांगला होता.

ना पाऊस आता मीही कोरडाठाण,
विस्मृतीतला क्षणमेघ दाटला होता.

- प्रसाद साळुंखे

शुक्रवार, १२ जून, २०२०

स्वघोषित कवी आणि उत्स्फूर्त पाऊस

पावसाला कवितेत चोपावा,
असं त्या स्वघोषित कवीला वाटलं.
मग तो खिडकीबाहेर पाहत वाचकांवर कुठलं आभाळ कोसळेल याचा विचार करत बसला.
तसा तो दगडच होता,
त्याच्या कवितांनी वीट आणणारा.
त्याच्याजवळ विचार नव्हते,
भाव नव्हते,
वेदना नव्हत्या,
कल्पना नव्हती,
बरे शब्दही नव्हते,
व्याकरण, वृत्त, छंद, अलंकार वगैरे सोडा,
त्याचं शुध्दलेखन ही बेशुद्ध होतं.
मात्र त्याच्याजवळ नक्की होते प्रतिभेचे गोड गैरसमज,
आणि ते कुरवाळणारे शेजारी, 
नातेवाईक, 
मित्र परिवार आणि स्वघोषित रसिक.
तशा त्याला कविता स्फुरत नाहीत,
तो फक्त त्या असेंबल करतो.
म्हणजे आता त्याने काय केलं तर
खिशातून मोबाईल काढला,
दोन चार फॉरवर्डेड शायऱ्या वाचल्या,
थोडे शब्द घेतले, 
नेहमीच्या साच्यातले
मस्तीभरा, मदहोश, बेहोष, अदा, नजर,
गच्च का घट्ट? काय ती मिठी वगैरे वगैरे.
अपवादात्मक पावसाळी परिस्थितीत,
त्याने चंद्रावर दया केली.
चंद्राने पावसाचे उराउरी भेट घेऊन आभार मानले.
तिचा उल्लेख मात्र अपेक्षेप्रमाणे होताच.
याच्या कुठल्याही कवितेत ती हवीच,
मग ती नेहमीची कौतुकं,
नेहमीचे उमाळे,
तिचं अमुक तिचं ढमुक,
तिचं ह्यांव तिचं त्यांव,
करत करत
निम्म्याहून अधिक कवितेत
तिच्याच अवतीभोवती प्रेमाचा कंटाळवाणा पिंगा घालत लाळघोटं रेंगाळला.
नेहमीचा तोच तो पाणचटपणा येतोय का हे त्याने
त्याच्याच जुन्या काव्यकलेवरांबरोबर टॅली केलं.
हसणं ला पुसणं जोडलं,
झुरतो ला उरतो जोडलं,
हिरवळ, दरवळ, मरगळ, तळमळ,
ढग, वारा, सरी, ओलावा,
त्याने जमेल तसा पेरला,
मृद्गंध, पागोळ्या वैगेरेंच्या वाटेला गेला नाही.
शहारे लिहिले कळला नाही तरंग,
आतून काहीच नाही,
सारं वरवरचं उथळ आणि सवंग.
यमकाचं लंगडं शिंगरू 
रूपकांचे आसूड ओढून
अर्थहीन पानभर दामटंवलं.
थेंब, आसवं, ओठ, होडी, चहा, भजी आणली इथवर ठीक,
हद्द म्हणजे ,
पहिल्या पावसात त्याला गवसलं इंद्रधनू .
पुढच्याच कडव्यात इंद्रधनू समोर चपखल बसली त्याची जानू.
आमची माळ्यावरची छत्री काढण्याआधी
पठ्ठ्याने कविता प्रसवली.
नवी पालवी फुटण्याआधी
प्रतिभेची लक्तरं उसवली.
लिहिली,
पोस्टली,
वायरल झाली,
हाय काय नि नाय काय.
प्रतिक्रियांच्या पावसात त्याला आत्मसंतोषाचे कोवळे कोंब आले.
तो लाइक्स मोजण्यात व्यग्र असतांना,
नखशिखांत भिजलेला पाऊस त्याच्या दारावर टकटक करून गेला.
त्याला वाटलं हा नक्की झोपला,
हा अजूनही धुंदीत,
साला पावसाला काय मस्त चोपला.

ना पाऊस भेटला त्याला,
ना कविता तो जगला,
ना पाऊस त्याला कळला,
ना पावसाला तो उमगला.

तरी टुकार शब्दतुषारांनी चिंब झाली टाळकी,
पण प्रत्यक्षात मात्र,
पाऊस आणि तो सदाचे अनोळखी.


- प्रसाद साळुंखे

शनिवार, ६ जून, २०२०

शेजारधर्म

त्याला माझ्या घराशेजारी घर बांधायचं होतं.
माझा नकार होता.
कारण विशेष नाही,
पण त्याच्याकडे बघूनच तिडीक जायची डोक्यात.
त्याचं बोलणं,
हाजीहाजी करणं,
अजागळ दिसणं,
मुळात नं विचारता सामान आणून घर बांधायला सुरुवात करणं.
मी त्याचे बेत उधळवून लावले.
त्याने चिकाटी सोडली नाही,
मी माझा हट्ट,
रोज भांडणं,
आई मध्ये पडायची वाद मिटवायला,
त्याच्या आगाऊपणाला तिचीच फूस होती.
वैताग झाला होता त्याच्या घराचं बांधकाम पाहून,
ब्लडप्रेशर वाढत होतं उगाच,
मरो त्याच्या कर्माने म्हणत सोडून दिलं.
आठवडा गेला,
बांधकाम पुढे सरकेना,
बहुतेक नसलेला स्वाभिमान जागृत बिगृत होऊन दुखावला,
काही का असेना,
हळूहळू त्याने सगळं सामान गोळा केलं,
आणि माझ्या घरापासून दूर घर बांधलं.
ब्याद टळली,
नाही म्हणायला कधीतरी भेटतो,
जुजबी गप्पा वगैरे होतात,
फार जवळचे मित्र बित्र बनवणाऱ्यातला मी नाही,
माझ्या स्पेसमध्ये ढवळाढवळ चालत नाही राव आपल्याला.
जाऊ दे त्या गोष्टीला बराच काळ लोटला.
त्यानंतर करोना आला,
lockdown आलं,
आणि आता हे चक्रीवादळ.
बाहेर सोसाट्याचा वारा सुटलेला,
घरांवराचे पत्रे उडत होते,
सगळे न्यूज चॅनेल चक्रीवादळावर तुटून पडलेले,
निसर्गाने करोनाला साइडलाइन केलेलं.
मी घरात गॅलरीत काही वाळत नाहीये ना,
याची खात्री केली आणि जेवणावर ताव मारला.
बाहेरचा सोसाट्याचा वारा शांत होत नव्हता,
झाडांच्या माना पिळवटून निघत होत्या,
मोडेन पण वाकणार नाही म्हणणारे उन्मळून पडले.
असंच एक पिंपळाचं झाडं या वादळाचा शर्थीने सामना करत होतं.
बाजूचा माड आपली एक एक झावळी पाडून हत्यार खाली ठेवण्याच्या तयारीत होता.
लोक धावत खाली आले,
आपल्या गाड्या झाडापासून सुरक्षित अंतरावर पार्क करायला,
आता त्यांना पिंपळाची सावलीसुद्धा गाडीवर नको होती.
तिकडे सायकलवाल्याच्या घराजवळ एक झाड पडलं.
सायकलवाला सोडून सगळ्यांचं कुतूहल कपडे उतरवलेल्या नग्न गॅलर्यांतून उतू जात होतं,
त्याने निर्विकार चेहऱ्याने तोंडातला माल थुंकून ते झाड फरफटत रस्त्याच्या कडेला नेलं.
माझ्या न होऊ शकलेल्या शेजाऱ्याचं घर तिथेच कुठेशी होतं,
पिंपळ अजूनही वादळात हलत होता,
कोणत्याही क्षणी तुटून पडेल आणि त्याचं नवं घर ...
 छे! कल्पना करवेना,
झोप उडाली, 
डोक्यात वादळ घुमू लागलं,
बांधलं असतं इथे घर तर काय बिघडणार होतं?
बांधकाम मजबूत आहे, 
काही होणार नाही.
असं आई आत्मविश्वासाने म्हणत होती.
असाच आत्मविश्वास तिला प्रत्येक lockdown बाबत होता,
तिचा आत्मविश्वास म्हणजे वास्तवाशी फारकत घेतलेली तिची प्रबळ इच्छा.
माझं लक्ष होतं त्याच्या घराकडे,
उगाच अपराधी वाटत होतं,
वारंवार खिडकीतून डोकावून पाहिलं,
आजूबाजूच्या इमारतींच्या गच्च्यांचे पत्रे थाडथाड वाजत होते,
टिकाव न धरू शकलेले पत्रे अस्तित्वहीन कुठच्याकुठे फेकले जात होते,
पिंपळ मात्र चिवट होता.
पार्किंगवाल्या भूतांच्या रोजच्या शिवीगाळीने जणू कणखर बनला होता,
तरी वाचेल याची शाश्वती नव्हती,
कारण या केवळ तोंडाच्या वाफा नव्हत्या,
निसर्गाचं तांडव होतं,
त्यात पाऊस सुरू होता,
अगदी झिम्माड.
त्याचं घर सध्या तरी सुखरूप होतं.
पहिला पाऊस असून रस्ते शांत,
कुणाचंही बेलगाम कार्ट रस्त्यावर हुंदडत नव्हतं,
रस्त्यात जागोजागी पानांचा खच पडलेला,
विजेचे खांब निसर्गापुढे नतमस्तक झालेले,
पत्रे गलितगात्र झालेले,
कुंडीतल्या झाडांनीही वादळापुढे माना टाकलेल्या,
पिंपळ मात्र पुरून उरलेला.
अखेर वादळाने माघार घेतली.
तो लगबगीने पिंपळाच्या झाडाच्या शेंड्यावरच्या त्याच्या घरट्याकडे गेला,
मान वाकडी करून घरटं न्याहाळलं,
घरटं शाबूत होतं.
दोन चार काड्या आतबाहेर केल्या,
तारांचे खटके चोचीने घट्ट करून घेतले,
निसर्गाने त्याला बेघर नाही केलं.
मी मनातल्या मनात देवाचे आभार मानले.
आईचा आत्मविश्वास कामी आला,
त्या वादळाचा तिच्या माझ्यापुरता सुखी शेवट झाला.

- प्रसाद साळुंखे

बुधवार, १८ जानेवारी, २०१७

मनात माझ्या

मनात माझ्या कालवाकालव
मनात बधीर शांतता
भावनांचे .. घटनांचे धागेदोरे
विचारांचा गुंता
मनात ओरखडे
मनात पापुद्रे
मनात भेगा
मनात रेघा
असंख्य रेघा
उभ्या आडव्या तिरप्या दिशाहीन ...
मनात असंख्य रेघांचे अगणित छेदबिंदू
मनात धुळीचा राप
भितीची धाप

मोजमाप आणि शिव्याशाप ...
मनात आरशाचा फुटका तुकडा
त्यात दिसणारी देहाची लक्तरं
थरथरणारे ओठ
खपाटीचे पोट
मनात कुसकं नासकं कधीचं बरच काही
शर्टाची निर्धाराने दुमडलेली बाही
आणि हळूवार अंगाई ...
बाळा जो जो रेऽऽ
मनात स्वच्छ शुभ्र दिव्य प्रकाश ...



- प्रसाद साळुंखे 



शनिवार, १७ सप्टेंबर, २०१६

अनुत्तरीत ...


गच्चीतला संध्याकाळचा एकांत ... 
मी क्वचित उभा राहतो असा एकटा, 
टेकून हाताचे कोपरे.  
बुडता सूर्य, 
आणि  लगबगीने घरी परतती पावले.  

मध्येच मंद वारा वाहून जातो, 
मला एकटा पाहून जातो,
बॅकग्राऊंडला ट्रेनचा आवाज ... 
शांतता किंचित भंग करणारा.  
पण वातावरणात बेमालूम मिसळणारा.  
म्हणूनच थोडा हवाहवासा. 

मग पुसट होत जाणारी ट्रेन आणि मंद होत जाणारा आवाज ..

पाववाल्याच्या सायकलचा नाद, 
रेडिओचे धूसर स्वर,
दर्ग्यातून बाहेर पडणारे आलाप,  
अगरबत्तीचा सुवास, निरंजनाची ज्योत, शुभंकरोती ..   
या सगळ्याचा मिलाप हवाच.  

टाकीच्या पाइपातून ठिबकणाऱ्या पाण्याने कावळ्याची तहान भागतेय.  
सूर्याच्या डोळ्यावर मात्र हळूहळू अंधारी साचतेय. 
कुठे चहाचे झुरके घेत रंगवलेले किस्से,
तर कुठे कोंडलेल्या मुलांचे दमलेल्या पालकांशी हितगुज ..  
आणि बऱ्याच आजीआजोबांचा नेहमीचा ठरलेला संध्याकाळचा देवळापर्यंतचा फेरफटका.  
अमक्याअमक्याचा तो आणि तमक्यातमक्याची ती आहेतच,
नेहमीच्या ठिकाणी, 
आणि अगदी ठरलेल्या वेळेवर.  
फटकळ काका आणि चोंबड्या काकूंची नजर चुकवून.  

कोणी ट्रॅफिकमध्ये पेंगुळतोय,  
कोणी बसस्टोपवर रेंगाळतोय, मिस्ड कॉल्सचा मारा करत.  
मोबाईल मधले काही मेसेज मीही मुद्दाम चारचौघात पाहत नाही, 
पण असा एकटा असलो की ते वाचल्याशिवाय राहत नाही.  

माझ्यासारखे बरेच तिकडे खाली दिसताहेत, 
बऱ्याच सिगारेटी आता मख्ख चेहऱ्याने विझताहेत ..  
मुलं खेळून दमली बहुतेक.  
मैदान शांत दिसतंय.  
जवळच  कुठेतरी  खमंग काहीतरी शिजतंय.   
संध्येच्या पापण्या हळुवार मिटताहेत,  
मोजक्याच चांदण्या नभातून हळूच डोकावून बघताहेत, 
जशा पलीकडच्या बाल्कनीतल्या शंकेखोर काकू मघापासून आतबाहेर करताहेत.  

रातराणी मस्त दरवळतेय ..   
मन जुन्या आठवणींत घुटमळतंय. 
इतक्यात पाठीत ओळखीची थाप,  
मी माझ्या जगात परत आपोआप,  
"मग काय चाललंय आज काल?"
माझ्या सो कॉल्ड मित्राचा प्रश्न.  
त्याचंच तर उत्तर शोधत होतो इतका वेळ, 
तरीही आता घरी परततो,    
अनुत्तरीत ...


- प्रसाद साळुंखे 



शुक्रवार, ८ जानेवारी, २०१६

एकदा निसर्गाला साद घाल


एकदा निसर्गाला साद घाल
ट्रेन्स सुटल्या सुटू देत
फायली मिटल्या मिटू देत
गळ्यातला टाय सैल करून श्वास घे जरा
धावपळीतून तू थोडासा पॉज घे जरा
उद्या येऊन हवं तर पुन्हा स्टाफशी वाद घाल
पण आता चल एकदा निसर्गाला साद घाल

पांढरा झालाय पाय सॉक्स मध्ये राहून
निवांतपणे बघ त्याला वाहत्या पाण्यात ठेवून
रोजचं आहे काम कसला म्हणून चेंज नाही
डोंगरदर्‍यात जाऊ जिकडे मोबाईलची रेंज नाही
सारखी कॉफी पिऊन तुझी जीभ झालीय कडू
पिठलं भाकर अन् रानमेवा, मस्त मेजवानी झाडू
तुंबलेल्या कामांना सरळ उभी काट घाल
आता चल एकदा निसर्गाला साद घाल

डोंगरमाथ्यावरचा सोसाट्याचा वारा कानी तुझ्या शिरेल
मग एवढी शिदोरी पुढे तुला वर्षभर पुरेल
पुढल्या वर्षी सुट्टी घेऊन हमखास येशील परत
म्हणशील इथे आल्याशिवाय आता वर्ष नाही सरत
तीही बघ कशी कधीची घरी बसलीय झुरत
रोजची भांडणं तिच्यासाठी वेळ नाही उरत
तिथे गप्पा मारता मारता अलगद हातामध्ये हात घाल
निदान आता तरी चल एकदा निसर्गाला साद घाल


-  प्रसाद साळुंखे

शुक्रवार, २५ डिसेंबर, २०१५

वादळ वारा झुळूक फुंकर


एक वादळ थांबलं
आणि बातमी वार्‍यासारखी पसरली  
कित्येक उसासे हुंकार हवेत शांत विरून गेले

एक वादळ थांबलं 
पालापाचोळा लांब चेहरा करून पडून राहिला
गतिहीन दवाचा गहिरा बोजडपणा उरी घेऊन

एक वादळ थांबलं 
आणि खिडक्या अस्तित्वहीन झाल्या 
आता कसलीच आदळाआपट होत नाही

एक वादळ थांबलं 
आणि झुळुक ही हळवी झाली 
फुंकर विरून गेली थरथरणार्‍या ओठांत

एक वादळ थांबलं
त्या वादळाचं आत्मचरित्र कोणी धरून बसलं 
न फडफडणार्‍या निर्जीव पानांत वादळ बंदिस्त करण्याचा वेडा अट्टाहास

एक वादळ थांबलं 
त्याला आता खूप दिवस झाले 
तरी वादळाचे भास अवतीभोवती घोंघावत असतात

एक वादळ थांबलं 
कोणाला त्याचा विशेष फरक पडला नाही
कुठेतरी दूरवर कुणीतरी आतून समूळ हललं एवढं मात्र खरं 

एक वादळ थांबलं 
मग पुन्हा सुरू झालं वादळ .. आठवणींचं 
उरली उगाचची ओली घुसमट 

एक वादळ थांबलं
आणि ते थांबणारच होतं कधीतरी
पण इतक्यात उद्ध्वस्त व्हायची तयारी नव्हती मनाची

एक वादळ थांबलं
तोच सुरु झाला एका वायुहीन पोकळीतला अगम्य प्रवास 


प्रसाद साळुंखे

सोमवार, १४ डिसेंबर, २०१५

निर्दयी निसर्ग?



एक तळं होतं 
दोन डोंगरांमध्ये 
नितळ निर्मळ पाणी
कोवळं उन्ह पांघरणारे  चमचम चंदेरी मासे 
संथ विहरणारी  बदकं
ध्यानस्थ करकोचा 
तहान भागवणारी हरणं

नंतर एक माणूस आला
केवळ त्याला ते ठिकाण आवडलं म्हणून 
त्याला आवडलं त्या क्षणापासून ते त्याचं झालं
त्या निसर्गचित्रात त्याने आपलं अजागळ झोपडं घुसडलंच
त्याच्या पुढच्या  कित्येक पिढ्यांनी चित्रकलेच्या तासाला ते चित्र रंगवलं  
तो आता तिथेच राहू लागला 
डोंगर आणि पाण्याला स्वत:चं मत नव्हतं
आणि मासे,  बदकं, करकोचा यांची ऐपत नव्हती तिथे राहायची  
पण सध्या तरी बापुडवाण्यासारखे राहत होते सारे
हरणं येतात त्यामुळे त्यांच्या मागावर असणार्‍या हिस्त्र श्वापदांचा धोका संभवतो 
म्हणून त्याने तळ्याभोवती सापळे रचले 
खुरातना पाय मोडलेली हरणं रात्रभर विव्हळत राहिली 
त्यांची गोठलेली प्रेतं त्याने पहाटे फरफटत घरी आणली 
ती आणताना किती रानफुलं चुरडली याची गणती नाही 
तळ्यावर त्या दिवसापासनं उदासीनतेचा एक दाटसर काळीमा पसरला

काही दिवस सरले 
सुरुंगांचे आवाज वातावरणात घुमू लागले 
डोंगरच्या छातीत सुरुंग फुटत होते 
पल्याडच्या गावाहून एक थेट रस्ता होणार होता
दर सुरुंगागणिक तळ्यावरच्या पाण्याचा थरकाप उडे 
भेदरलेले चंदेरी मासे खडकाच्या कानाकोपर्‍यात जीव मुठीत धरून लपून राहू लागले 
आसपासच्या उरल्यासुरल्या फुलझाडांचा वाढत्या धुळीमुळे श्वास कोंडला 
करकोच्याने महत्प्रयासाने पापण्यांची उघडझाप केली फक्त
झोपडीतला माणूस घरासमोरून रस्ता जाईल म्हणून खुलला होता 

अखेर रस्ता झालाच 
नवनवीन माणसं त्या परिसरात दिसू लागली 
झाडं पेडं तोडून
डोंगर आपल्या सोयीने पोखरून 
इतर माणसं आपली घरं बनवू लागली 
एक घर बांधण्यासाठी झाड तुटलं
झाडाच्या आधाराने वाढणारी वेल तुटली 
झाडाखालचं वारूळ मातीमोल झालं 
सुतारपक्षाची ढोल तुटली
मधमाश्यांचा पोळ पिळलं
एकदोन घरट्यांचा चेंधामेंधा झाला
कित्येक पक्षांची त्या फळझाडावर असलेली  रानमेव्याची खानावळ कायमची उन्मळून पडली
कित्येक सुरवंटांची फुलपाखरं होण्याची स्वप्न चिरडली गेली 
तरी आठ तास कुलूप मिरवणारं घर बांधलंच 
आणि इतक असूनही जुन्या पत्यावर एखादा जीव काहीतरी उरलंसुरलं ओळखीचं शोधत आला 
तर दंडुका उगारून, गलोल घेऊन  हे तयार 
चोराच्या उलट्या बोंबा या न्यायाने तोंड उचकटून म्हणतात  
इथे जंगलात हा त्रास खूप  
तेरी भी चूप मेरी भी चूप

माणसं वाढत गेली 
तळ्याच्या अवतीभोवती माणसं वावरू लागली 
पाण्यात गळ पडू लागले
पिठाच्या अमिषाला भुललेल्या भुकेल्या चंदेरी माशांच्या घशात गळ अडकू लागले 
काही कळायच्या पाण्याबाहेर ओढत आणलं त्यांना 
आता श्वास फुलू लागले
उरली एक तडफड 
वेदनेपल्याडच्या मुक्कामाला पोहोचेपर्यंतची
बदकांना फिरणं कठीण होऊन बसलं
कधी काठीनेच ढोमस, कुठे  दगडच मार, कुठे पिलूच पळव असे उद्योग सुरु झाले 
बदकाचं शेवटचं कलेवर त्या पाण्यावर तरंगेपर्यंत हे सारं चालू राहिलं
माफक हळहळले काही जण 
पण तातडीन जाब विचारावा  काहीतरी करावं इतकं गंभीर प्रकरण त्यांना वाटलं नाही      
प्रेत सडत राहिलं 
ती घाण  काठीने बाजूला करून 
माणसं त्यातच भांडी घासू लागली, कपडे विसळू लागली
तळ्याचं अवघ्या वर्षभरात डबकं झालं 
करकोचा फक्त उभ्या उभ्याने अगतिकतेचे आवंढे गिळत बसला

काही काळ लोटला
पाणी थोडं आटलं 
एका बाजूने भर टाकत आलं कोणी 
उरलेसुरले चिवट चंदेरी मासे दिवसाढवळ्या बाहेर फिरेनासे झाले
वाचणार नव्हतेच ते 
जे मासे गळाला लागले नाहीत ते गाळात दफन होणार चित्र स्पष्ट होतं 
ध्यानस्थ करकोचा आता कुठे असतो माहित नाही 
कदाचित असेल या मातीच्या ढिगाखाली, निपचित ध्यानस्थ  
भर पडत राहिली पापात 
भर वस्तीत तळ्याला जाणीवपूर्वक त्यात असल्या नसल्या सगळ्यासकट गुदमरवून मारलं
आणि वर विजयोन्मत्ताचा बुलडोझर फिरला मोठ्या दिमाखात 
पैशांचे व्यवहार झाले 
पल्लेदार सह्या झाल्या 
झोपडीतला माणूस गब्बर झाला 
सुटीच्या दिवसात तो परदेश वार्‍या करू लागला 
तिथल्या  तळयाकाठच्या हॉटेलात निसर्गरम्य वातावरणात सहलीला जाऊ लागला 
गुंतवणुकीसाठी आपल्या प्रदेशातली बरीच निसर्गरम्य ठिकाणं त्याने हेरून ठेवली
काही ठिकाणी अजून वीज पोहोचायची  होती
काही ठिकाणी महामार्ग  होणार होता 
काही ठिकाणी थेट ट्रेन जाणार होती 
सध्या मात्र तिथे  निसर्ग नावाचा कचरा होता

हे सगळं पाहताना आभाळाला अचानक भरून आलं
त्याला इथल्या झाडापेडांना घट्ट  मिठीत घ्यावसं  वाटू लागलं
इथे बुझलेल्या तळ्याला, आणि समदुखी नदी नाल्यांना एकाच वेळी गहिरा आतून हेलावून  सोडणारा हुंदका फुटला
आभाळ ढसाढसा रडू लागलं
कित्येक कोरडे झरे आपल्या अस्तित्वाच्या जाणीवेने पेटून उठले 
पुनरुज्जीवित  झाले 
डोंगराचे खांदे पडले 
दरडी कोसळल्या
धुमसत राहिले ढग आतल्याआत 
आभाळाला समजावणं कठीण होतं 
कित्येक वर्षांचं दुख होतं ते 
आभाळ सार्‍या सवंगड्यांसकट ओक्साबोक्शी संततधार  रडत राहिलं   
त्याला काही केल्या दु:ख आवरेना
घावच गहिरे होते इतके 
पण रितं कोणीच होत नव्हत
ते दुख भरून राहिलं सार्‍या प्रदेशभर    

आभाळाचं दु:ख आभाळा एवढंच
अश्रूंचा महासागर अवतरला 
कित्येकांचे संसार वाहून गेले 
लोकांचा संपर्क तुटला
खाण्यासाठी दोन घास मिळेनासे झाले 
पिण्याचं पाणी मिळेनासं झालं 
हरणं , बदकं, मासे , करकोचे, सुतारपक्षी, मुंग्या, मधमाश्या, फुलझाडं,  अर्धवट फुललेली  फुलपाखरं या सार्‍या रांगेत खालमानेने माणूसही मिसळला 
पेपर आपटून निसर्गावर 'निर्दयी' असा शेरा मारणार्‍यांना माहित नसेल की सध्या त्यांनी स्वहस्ते जीव घोटलेल्यांचे आत्मेच आभाळाला समजावताहेत 
'बाबा रे झालं गेलं गंगेला मिळालं असा धीर हरून कसं चालेल'
आभाळ शांत होईल 
पण या सर्वात बुद्धिमान प्राण्याला कोण समजावणार ?
कि  त्याला आधीच समज मिळालीय ?


प्रसाद साळुंखे





चेन्नईतील  पुरात मदतीचे कार्य करणार्‍या काही संस्थांच्या  खाली दिलेल्या  नावावर टिचकी देऊन आपण त्यांची माहिती पाहू शकता :   






गुरुवार, १० डिसेंबर, २०१५

रक्तात दारू नव्हतीच ...








तो दारू पिऊन गाडी चालवत होता ... 
तो दारू पिऊन गाडी चालवत होता !!!
तो दारू पिऊन गाडी चालवत होता.
तो दारू पिऊन गाडी चालवत होता? असं ?
तो दारू पिऊन गाडी चालवत .. ?  नक्की ? 
तो दारू पिऊन गाडी ? काहीही
तो दारू पिऊन ? छे छे 
तो दारू ? अशक्य 
तो? देवमाणूस 
कोण म्हणतं  !!!... ? तो दारू पिऊन गाडी चालवत होता, 
पुरावा आहे ??
चला सदोष मनुष्यवधातून निर्दोष मोकाट फिरायला मुक्त 
लागला निक्काल
नेक्ष्ट
त्या  जान्हवीची  डिलिव्हरी काही होत नाही या वर्षात 
निदान  ती वडाळ्याची  फ्री वे वरची फाईल काढा
साहेब यांचं काळवीटीचं पण इन्टरेस्टिंग आहे   
काय वीट आहे रे ? बरं माझा  अंदाज  लिहून घे 
काळवीट स्वत: बंदुकीच्या नळकांडीतून आत बंदुकीत घुसलं
त्या काळवीटाकडूनच  अनावधाने चाप ओढला गेला
तिथे दुसरं कोणीही नव्हतं 
ती मानसिक नैराश्यातून केलेली शुद्ध आत्महत्या होती  
बाकी सारं म्यानेज होईल  
हळव्या मनाच्या वैचारिक लोकांसाठी काळवीटाच्या रक्तात अल्कोहोल दाखवू फार फार तर    
पाहिलंस बोलण्यात वेळ गेला 
आवरा  आता घरी चला 
आणि आज जंगी पार्टी असेल 
सहिष्णूतेचा विजयोत्सव 
तेव्हा फुटपाथवरनं सांभाळून चाला 
तुमचा कोणीही वाली नाही  

- प्रसाद साळुंखे

शनिवार, २८ नोव्हेंबर, २०१५

माणसं आणि फटाके







माणसं आणि फटाके यांत अतोनात साम्य असतं
तरी बरं
फटाक्यांवर सावधानतेच्या सूचना असतात माणसांवर तेही नसतं



काही माणसं सुरसुरी, 
बोलण्याची यांना जाम सुरसुरी
वेळ नाही 
काळ  नाही 
सदैव आपले हे सुरूच असतात 
बारसं ते तेरावं अशा कुठल्याही कार्यक्रमात 
एकाच उत्साहात 
अखंड बोलत सुटतात हे बडबड कांदे 
यांच्या गप्पिष्टपणामुळे  होतात भल्याभल्यांचे वांधे 
तरी  स्वत:त मश्गुल असे हे दिलखुलास बंदे
गांभीर्याची काशी करून  नुसते  उडवतात हे खांदे 
चटकदार गप्पांच्या साध्याशा ठिणगीचा  कधीतरी सुरुंग बनतो 
म्हणूनच मित्र आप्तेष्टांच्या नजरकैदेचा यांना वरचेवर तुरुंग घडतो 
नजरकैदेचे असले तुरुंग यांनी शिताफीने फोडले 
आजन्म  मौन पाळण्याचे नियमित मनसुबे सोडले 
बोलण्यावाचून यांना राहवत नाही 
मख्ख जगाला ते पहावत नाही 
स्वत:हून वाईट करण्याचं असं यांच्या मनात नसतं 
माणसं आणि फटाके यांत अतोनात साम्य असतं



काही माणसं बाणासारखी
एक बाटली द्या 
बोलता बोलता जरा वात लावा
हे गेलेच हवेत .. पार ढगात 
स्वत:त दारू असूनही यांना सदैव दारू लागते
बिना बाटलीचे  जग यांना अर्थशून्य भासते 
हे शांत एका  बाजूने  गेले तरी लोकांना त्रास होतो 
हे नॉर्मल चालले तरी यांनी प्याराशूट लावल्याचा लोकांना भास होतो 
लोकांना असले बाण उगा उरी नको असतात  
पण हेच जर दूर आभाळात जाऊन फुटले तर लोक माना वरवर करकरून कुतूहलाने बघत बसतात 
यांच्या या अशा बेफिकीरीत काहीतरी अगम्य असतं 
माणसं आणि फटाके यांत अतोनात साम्य असतं



काही माणसं म्हणजे भुईचक्रच
आपल्याआपल्या भोवतीच गोलगोल फिरणारी 
आपलं घर 
आपली बायको
आपली मुलं
आपलं ऑफिस          
आपल्याआपल्यातच फिरता फिरता आपल्याआपल्यातच आपलेपणाची आपली एक घेरी येउन हे आपले कोसळतात  
मग यांना कळतं
बायकोला किचन प्यारं
छोटं  भुईचक्र ऑफिस गेलेलं
आपल्या ऑफिसचं आपल्यावाचून काही अडत नाही 
ज्या वास्तुचे इमाने इतबारे आपण EMI भरले ती वास्तुसुद्धा आपल्यासाठी दोन अश्रू ढाळत नाही
दारावर बेल वाजते 
मुलगा आत येतो
मुलाला सांगावसं वाटतं सरतेशेवटी आयुष्य म्हणजे नुसती उर्जहीन सोनेरी चकती बनून राहील 
आज ना उद्या तीही कदाचित कचर्‍यात जमा होईल 
नुकत्याच फिरू लागलेल्या छोट्या भुइचक्राला उर्जाहीन ही केवळ काल्पनिक संकल्पना वाटते 
त्याला काही काही कळत नसतं 
मोठं भुइचक्र सांगून सांगून थकतं
की बाबा रे  माणसं आणि फटाके यांत अतोनात साम्य असतं



काही माणसं असतात सापगोळीसारखी
जन्मा आलोय म्हणून काहीतरी कसंतरी आपलं फुरफुरायचं 
खरं तर यांचा फटाक्यांचा जन्म 
इतर फटाके कसे मस्त सोनेरी रंगीबेरंगी कागदातले, 
हे काडेपेटीसारख्या कागदी पेटीत दाटीवाटीने निरिच्छ  पडलेले      
आयुर्वेदिक गोळ्यांसारखं यांचा रूपड  
पण यांना काही आवाज नाही 
रंग नाही 
आकर्षक उजेड नाही 
नुसता आपला वास नि कुट्ट काळा धूर धूर धूर धूर
अशीच माणसं आपल्या अवतीभोवती दिसतात भरपूर
जन्माला आलोय म्हणून कसंतरी रडतखुडत आपल्या आयुष्य नामक अपघाताला मृत्युलोकापर्यंत एकदाच  पोहोचवणंच  यांना मान्य असतं
माणसं आणि फटाके यांत अतोनात साम्य असतं



काही माणसं असतात आपटीबारसारखी 
आपल्या सोनेरी वेस्टनाने लोकांच्या अपेक्षा उंचावत 
एकदिवस तोंडघशी पडतात
आणि फुटतात 
पाकिस्तानचं आंतरराष्ट्रीय राजकारणात जे होतं यांचं अगदी तसं होतं 
रोज नव्या कारणाने अख्ख्या जगासमोर यांचं हसं होतं 
सोनेरी गैरसमजात जमिनीपासून दोन फूट वर अधांतरी तरंगायचं यांचं कौशल्य असामान्य असतं 
माणसं आणि फटाके यांत अतोनात साम्य असतं



काही माणसं पावसासारखी
सदैव उत्साहाचा पाऊस
छोटा पाऊस
मोठा पाऊस
म्युझिकल संगीत पाऊस
स्वत:च्या अंगभूत गुणांनी लोकांना आपलंसं करायची यांना हौस 
पावसाळी ढगां सारखे स्वत:ला रिते करून घेतात 
मनात काही ठेवत नाहीत 
सदैव मित्रांच्या गराड्यात असतात एकटे कधी जेवत नाहीत
लहानांपासून मोठ्यांपर्यंत सगळ्यांना हे प्यारे असतात 
सदैव उत्साहाची  उंचच उंच कारंजी  फुलवताना ते दिसतात
यांच्या कसल्याच वागण्याला  स्वार्थी,  व्यावहारिक  तारतम्य नसतं
माणसं आणि फटाके यांत अतोनात साम्य असतं



काही माणसं म्हणजे दणकाच 
यांच्या येण्याची वर्दी कोसोदूर पसरते 
अस्मान निनादून सोडतात 
वेडंवाकडं धाडस केलत तर तुमची खैर नाही 
हे तोवरच चांगले जोवर तुमचं यांच्याशी वैर नाही 
मात्र मैत्रीपुढे सारं जग यांना नगण्य असतं
माणसं आणि फटाके यांत अतोनात साम्य असतं



काही लोक असतात फुलबाजीसारखे
अत्यंत सामान्य जगणारे
गर्दीत बेमालूम मिसळणारे 
नेहमी जितकं हवं तितकंच फुलणारे 
जास्त सौम्य नाही व जास्त प्रखरही नाही 
कोणावर हक्क नाही वा राग मत्सरही नाही
दिवाळीत पणतीवर लागणार्‍या पहिल्या फटाक्याचा मान यांचा
यांचं साधं समरसून जगणं खूप शिकवून जातं 
यांचं तृप्त विझणा देखील मनाला चटका लावून जातं
यांचं तोलूनमापून अदबशीर हळुवार नम्र आदरपूर्वक फुलणं मनोरम्य असतं
माणसं आणि फटाके यांत अतोनात साम्य असतं



काही माणसं म्हणजे माळेत घुसडलेले रस्सी बॉम्ब
यांची असते वेगळीच बोंब
हे कसेबसे जेवायला उठतात झोप आले की निजतात 
जेवणं आणि झोपणं याउपर काही करू नये
आपण आपला वळकटी घेऊन निमूट निजावं
भलत्या भानगडीत पडू नये  
दुसर्‍याच्या निखार्‍याची उब कधी मिळेल याची वाट पहात बसतात   
यांना कधीही पहा हे झोपाळलेलेच दिसतात 
मग तो वात लावेल
मग ही माळ पेटेल 
मग ही अर्ध्यापर्यंत पेटत येईल
आणि मग मला अगदी नाईलाजाने पेटावं लागलंच तर मी पेटेन
तरी  पेटेनच याची शाश्वती नाही
सारी माळ पेटल्यावरही
मी एका कोपर्‍यात निष्क्रियतेच्या  कोशात माझी आळसाची शाल पांघरून अलिप्त राहू शकतो      
किंवा असा दणका देईन 
की ते अर्ध्या माळेचं  मढ शोधून सापडणार नाही  
माळ अर्धीच फुटेल 
आणि याला मध्ये घेतलं नसतं तर बरं असं माळेला वाटेल
स्वत:हून पेटण्याचे सारे गुण अंगी असून 
स्वत:हून स्वत:साठी पेटण यांना अमान्य असतं 
माणसं आणि फटाके यांत अतोनात साम्य असतं



काही फटाके लोकांदेखी फुसके बार 
फटाक्याच्या जन्माला आलेले हे ओल्या वातीचे हळवे बार
आपापले धुमसत राहतात 
कोणी यांची दाखल घेत नाही 
हसून झाल्यावर लाथेने यांना भिरकावून देतात 
पण शेवटी आपले म्हणून कोणी यांना घरी नेत नाही 
सारे फटाके फुटले 
लोक घरी गेले
तरी कोपर्‍यात भिरकवलेला तो मंद मंद धुमसतच असतो
त्या एकांतात आत असल्या नसल्या उर्जेसकट एकदाचा व्यक्त होतो
त्या कोपर्‍यात एक अंधुक प्रकाश हळू हळू प्रखर होत जातो
आणि कोणालाही आवाजाचा फार त्रास न देता हा तेजस्वी प्रकाश धूर बनून राहतो 
कदाचित याला मायेचं उन्ह लागलं असतं तर पेटलाही असता 
पण फुसक्या बाराची किंमतीचं  उत्तर नेहमी   शून्य असतं
माणसं आणि फटाके यांत अतोनात साम्य असतं



प्रसाद साळुंखे 


गुरुवार, २५ सप्टेंबर, २०१४

वाघ्या आणि बघ्या






लोक आरडाओरडा करत होते
जीवावर बेतणारा प्रत्येक सेकंद शूट करत होते
वाघ बिचारा पेन्शनर माणसासारखा शांत
त्याने पाहुण्याला चाचपडलं
लोकांनी दगड भिरकावले
वाघ संभ्रमित
तरी शांत पाहत बसला
एव्हाना लोकांचा आवाज वाढला
लाठ्याकाठ्यांचे आवाज घुमू लागले
'हा अशा माणसांचा प्रतिनिधी असेल तर  आपल्याला नक्की गोत्यात आणणार'
वाघाने धोका ओळखून
निमिषार्धात विषय संपवला
सारं काही रॉयल
आपण आपला  भिकारचोटपणा जागृत ठेवत  त्या चित्रफिती दिवसभर पाठवत बसलो
उत्साहाने
उसासे टाकत
कल्पनाशक्तीला ऊत देत
तरी बरं वाघाचा 'बाईट' प्रसारमाध्यमांना मिळाला नाही
वाघाने वाघपण जपल्याचं वाईट काय वाटायचं
माणसांची माणूसकी हरवल्याला जमाना झाला आहे
ईश्वर मृतात्म्यास शांति आणि इतरांना सदबुद्धि देवो


 - प्रसाद साळुंखे  

शुक्रवार, २५ एप्रिल, २०१४

स्वप्न पाहिले मी ...






स्वप्न पाहिले मी
हसर्‍या क्षणांचे,

स्वप्न पाहिले मी
दोघाजणांचे,

स्वप्न पाहिले मी
कधी चंद्राला साक्षी ठेवून,

स्वप्न पाहिले मी
कधी डायरीला शाई लावून,

स्वप्न पाहिले मी
मावळत्या सूर्याचे, माडांचे, पक्षांचे

स्वप्न पाहिले मी
गवताचे, दवभिजल्या फुलाचे

स्वप्न पाहिले मी
तेव्हा होतं किंचीत मळभ

स्वप्न पाहिले मी
तेव्हा डोळ्यात किंचीत पाऊस


- प्रसाद साळुंखे

रविवार, ३० मार्च, २०१४

Moon Heart and the Secret







आसमांमे जब यूं सितारे चमचमातें
फीर किसी बहाने से हमें वो याद आतें
ये शहेर सारां सपनोंमे डूब जातां
कही चाँद  मेरे सिनेमे चूभ जातां

हलकें हाथों से जब चाँद निकाला हमने 
एक टुकडा चाँद का रेह गया सिनेमे 
और एक टुकडा दिल का था गया सिनेसे 

तबसे लेके आज तक 
ना कभी चाँद  नजर आया पुरा 
दिलभी धडका किया तो अधुरा अधुरा 

चाँद  के दागके मशहूर किस्से है 
दाग कैसे वो तो इस दिल के हिस्से है

इसिलिए किसी रोज जब वो नजर आये 
तो आसमांमे चाँद भी धडकता है
और इधर दिल का हर कोना ठंडी रोशनि सें उजलता है  


- प्रसाद साळुंखे

शनिवार, २ फेब्रुवारी, २०१३

जिंदा























बहोत थकता है जब आदमी
तो सांसे गेहरी हो जाती है 
धडकन मेहसूस होने लगती है 

ये धडकता आखिर क्यो है?
दिल भी थकता होगा शायद रोजाना की भागादौडसे
दिल भी पाना चाहता होगा सुकून
या दिल उछलता होगा कुछ नया पाने को

धडकनोंपे भला कौन गौर फर्माये?
हमने तवज्जू दिया तो जाना
जब बहोत थकता है आदमी तो सोचता कम है 
सांसे ..
पसीना ..
आदमी ...
और धडकन ... बस!!

दिल को बडी फुरसतसे सुनता है फिर

एक ताल पकडती धडकन
घडी की याद दिलाती धडकन
भावनाओंका प्रतिबिंब धडकन
जीवनकुंभ का तरंग धडकन

चालू है कुछ भीतर कहीं
धडकन होती है रोज नईं
एक पुराना बस्स दिल है
मानो गेहरी कोई झील है
इस झील का अंतर्नाद है धडकन
सोच समझसे आझाद है धडकन

दिलकी आवाजें वोही सुन पातें है
जो थकने की हिंमत रखते है

धडकते दिल को जो सुन नहीं पातें
क्या वो सच मे जिंदा होते है???

-प्रसाद













गुरुवार, २० सप्टेंबर, २०१२

फ्रेममधला म्हातारा






















ती रात्र आठवतेय क्षुल्लक कारणाने झोपमोड साली
जेव्हा चौथ्या माळ्यावरचा म्हातारा गेला
चाळीतल्या मुलांचा उत्साह दांडगा अशा बाबतीत
वेळ मोडणार बुर्जीपाव चापून यावा शिस्तीत
तयारी मसणघाईच्या जोशात सुरु
मावा,सिगरेटची देवाणघेवाण लोक लागले करु
"म्हातार्‍यान नेमका रविवार पकडलान"
"पनवेलहून कोणी नातेवाईक येताहेत फोन केलेला"
"एऽऽ अमितची शलाका वर्‍हांड्यात दिसत नाय रे"
"#$%^*नो हसू नका जोरात तात्या बघताहेत"
"पुढचा नंबर रम्याच्या बापाचा काय राहिलं नाही तब्येतीत"
"छे ते अख्ख्या चाळीला खांदा देतील"
"बापाने बांधलेली अशी आण इकडे"
काम, गप्पा, टिंगलटवाळी सारं काही रंगात होतं
असलं इव्हेंट मॅनेजमेंट प्रत्येकाच्या पक्कं भिनलं अंगात होतं
रडण्याच्या आवाज अचानक वाढायचा
रडगाण्याला नवा कोरस लाभायचा
अनुभवी कार्यकर्ते समजून जायचे
त्यांचे अंदाज बरेचदा खरे व्हायचे
पहा वर्षानुवर्षे न फिरकलेल्या भावाच्या ह्रदयाला पडलीय भेग
ही तर दिर्घ आजारपणातही न फिरकलेली बिझी बापडी शोकाकूल लेक
किळस वाटते, कठीण होतं रोजचं हगणंमुतणं काढणं
त्यापेक्षा हे बरं आपल्या सोईने हंबरडा फोडणं, आणि गळे काढणं
मध्यरात्र उलटली तरी कोणीतरी नातेवाईक यायचाच असतो
आणि कितीही नको म्हटलं तरी सिगरेट, तंबाखू, चा घ्यायचाच असतो
हारांच्या ऑर्डरीचं निमित्त वेळेला येत धावून
मग प्रत्येक टोळकं बाहेर पडत एकच निमित्त घेऊन
आंघोळ पांघोळ घालून पहाटे एकदाची कवटी फुटते
म्हातार्‍याला लाखोल्या वाहून कार्यकर्त्यांची जत्रा उठते
बिझी लेक सकाळीच ऑफिस गाठते
भावाभावांची तेराव्यालाच घरावरून जुंपते
हारापाठच्या फ्रेममधला म्हातारा खदाखदा हसतो,
म्हणतो एवढं मनोरंजन झालंच नसतं जर आज मी जिवंत असतो

-प्रसाद

सोमवार, ३० जुलै, २०१२

चंद्रावरले काहीबाई








दिवस सरता कधी वाटते दवस्वप्नांनी न्हाऊन जावे
चंद्रफुलांच्या रानामधल्या सरोवराचे तरंग व्हावे
चांदणराती कधी वाटते शुभ्र चांदणे पिऊन घ्यावे
बासाच्या निजल्या पर्णांवरूनी काजवा होऊनी झिरपावे,
शीतल मंद चांदण्यांचे हात हलके हातात घ्यावे,
पायरीपायरीने चंद्र गाठावा अन चंद्रावर झोके घ्यावे,
चंद्रकोर व्हावी होडी ढगांची नाजूक लाट यावी,
निळ्या जांभळ्या क्षितीजाची धीरगंभीर साद यावी,
चंद्र चाखावा, हात माखावा, लखलखते ओघळ थोडे
मुक्त दौडावे स्वप्निल प्रवासाचे शुभ्र अवखळ घोडे
चमचमत्या तिथल्या वाळूवरती मनी रुजलेले गुपित लिहावे,
तारांगणाने त्यावरी ओंजळभर चांदणे शिंपडावे,
चांदणचिंब गुपिताने शहारावे, थरथर गोठता पारा व्हावे,
शब्दांनी नभ भरूनी रहावे अन अर्थाने तारा व्हावे,
उतरणीच्या पायरीवरी बैसोनि निळ्या अवनीला मी निरखावे,
निळ्या अवनीची निळी नवलाई पाहूनी तृप्त निळे शांत निजावे
भल्या पहाटे झोप उठावी अन चंद्राला मी शोधावे,
निळ्या आभाळी पेंगुळलेला चंद्र दिसावा,
निळ्या आभाळी पेंगुळलेला चंद्र दिसावा,
त्याने पुसटसे नीज म्हणावे

-प्रसाद 





शनिवार, ९ जुलै, २०११

but what about next line???





विचारांची कारंजी उसळतात
शब्द शाई फासून स्वैर पळतात
प्रत्येक शब्दात जादू दडते
प्रत्येक ओळ चपखल पडते
पण काही तरी अडतं बुवा
बाकी असतं सगळं फाईन
श्या !! but what about next line???

अरे ये ना नेमक्या कुठल्या कुठल्या कोपर्‍यात शिरलायस?
मन डोकं खणून खणून दमलो अजून किती खोल रुतलायस?
आयला खरच असा अडून राहिलास तर मी पुरता थकून जाईन
हाड !! कागदाचे बोळे ... कपाळाला आट्या
god knows what about next line?

हो मघाशीच काहीतरी सुचलं होतं नेमकं तेव्हा फोन वाजला
अडलेला शब्दाची मिजास वाढली मग तो भलताच माजला
कानातोंडात अडकून पेन आता पाठ खाजवायला धावलं
पेनानेच पाठ दाखवली जेवढं लिहिलं तेवढं व्हावलं
आणखी किती वेळ हा आता असे नखरे दाखवत राहिल?
यार now what? nothing? then what about next line?

शब्द थोडे पुढे मागे घेऊन बघूयात काही जमतं का?
थोडासा ब्रेक घेऊन बघूयात वादळ थांबतं का?
घ्या पेनाचं टोपणही तुटावं?!! अजून किती वेळ जागा राहिन?
काय चाललंय काय? what about next line?

मिजासखोर अडून राहतात मग झोपायला उशिर होतो,
परिणामी रुमाल विसरतो,ट्रेन सुटते ..
आणि बॉसच्या बोलण्याने कान बधिर होतो
सुचला की मग कविता पुन्हा वाचाविशी वाटते
मनाच्या केबिनवर टकटक करून चक्क ऑफीसातही उभी ठाकते
ते डोळ्यातलं हसू, खुललेला चेहरा गैरसमज पसरवतात
लोकांचे कटाक्ष उगाचचं फुकटच्या पाकट लाजवतात
हे वेड जणू आता आयुष्यभर असंच छळत राहिलं
सारं एका प्रश्नापायी what about next line?

आहा!! शाब्बास बरा सापडलास, सुचलं बाबा पेन कुठंय?
कागदाचं चिटोरं? ते .. अ .. तिकडे? उडालं बहुतेक
रद्दी तपासली ..
वह्या चाळल्या ..
तात्पुरतं या औषधाच्या बिलावर लिहूयात,
बाकी कवितेचं चिटोरं काय आजउद्यात मिळून जाईलं
नाही मिळालं तर?
तर काय हाच प्रश्न कायम की what about next line?

-प्रसाद 




शुक्रवार, १९ नोव्हेंबर, २०१०

आव्हान
















सूर्य माझा पाठलाग करतोय कधीचा
भांग विस्कटलाय, चेहरा रापलाय
पाठीला स्पर्श जाणवतोय ओघळणार्‍या घामाचा,
त्यांनी दिलय कधीही पूर्ण न होणारं टारगेट
आव्हान नावाचं झगझगीत लेबल लावलय त्याला
रोजीरोटी टिकवायचाच वैताग आहे साला
महिना अखेरीला पगार हवाय आव्हान पूर्ण करा
बॉसच्या तावडीतून सुटायचय आव्हान पूर्ण करा
मॅनेजर व्हायचय आव्हान पूर्ण करा
विदेशात जायचय आव्हान पूर्ण करा
अगदी श्वास घ्यायचा असेल तरी आधी आव्हान पूर्ण करा
टारगेट अचिव्ह केल्याशिवाय मरायचीही उसंत नाही
हार्बर-वेस्टर्न-सेंट्रल फिरतोय दिशा दाही

आज मोजमाप झालं सार्‍यांचं
घामाच्या .. अश्रूच्या प्रत्येक थेंबाचं, आणि लोकलच्या वार्‍यांचं
मर मर मरून टारगेट पूर्ण होता होता राहिलं
प्रत्येकाने मिळेल त्यामध्येच स्वत:चं हित पाहिलं
सहनशक्ति संपल्यावर थोडा आवाज चढा झाला
भुवया उंचावल्या, ओठ थरथरले आणि मोठ्ठा राडा झाला
आमच्या टारगेट मधून बॉसही त्याच्या नावावर काहीतरी खपवतो
साला आम्ही फुकट झक मारतो नि रक्त आटवतो
तरीही त्यांना हवी होती प्रत्येक मान खाली
माझी मात्र चीड बोलण्यातनं व्यक्त झाली
काम साधून झाल्यावर सगळ्यांदेखत लाथाडलं
नोकरी गेली वर क्रेडिटही ओरबाडलं
म्हणून इथे बसलो येऊन
हातात थंड बियर आणि डोळ्यात जळते निखारे घेऊन

एक सीप . . .

इथे कठड्यावर जाणवतोय फणफणारा वारा
कित्येक दिवसात असा निवांत बसलोच नाही
सतत कसलं तरी टेन्शन, सतत कुठे तरी पोहोचायची घाई
एक सीप

अजून दारु पिताना आठवतो आईने देवाजवळ लावलेला दिवा
अगरबत्त्यांची उद, आणि धूर
तोच धूर दिसतोय आता, .. इथे?
आता डोळे भरून रडावंसं वाटतंय ..
एक सीप

नोकरी लागली तेव्हा उड्या मारलेल्या आनंदात
त्या उड्यांचंच कर्ज झालंय जणू
नोकरी गेलेल्याकडून कर्ज फेडण्याची आशा?
एका उडीत फिटेल कर्ज आयुष्यभरचं ..
एक सीप

आईचा निरांजनाने उजळलेला चेहरा,
बाबांची आरामखूर्ची,
ताईचे कानातले, टिकल्या ..
एक सीप

केरसुणी, किचनमधले पितळेचे तीन डबे
माळ्यावरची धुळीत पडलेली बॅट
कपाटावरची फुलांची नक्षी
मोराचा पडदा ..
एक सीप

कुंडीतली सदाफुली,
घरामागचा पारिजात
मोडकी सायकल
सगळं डोळ्यासमोरून गेलं ..
आवडीच्या काही जागा, काही माणसं, काही घटना आठवून पाहिल्या
आयुष्याला काही भाग मुद्दाम वगळला या द्श्यपटलातून ..
शेवटचा जळजळीत सीप

टिन भिरकावला
कठड्यावर उभा राहिलो
काही सेकंदांसाठी गरुडाचं बळ जाणवलं पडलेल्या खांद्यांना
पण आता पूर्वीसारखी आकाशाची ओढ नव्हती
उलट समोरची खोल दरी जवळची वाटत होती
आता फक्त दरीतल्या थंड काळोखात निजायचं होतं शांतपणे
आज समजलं
आयुष्य नावाचं आव्हान संपलं ...

-प्रसाद 

बुधवार, ४ ऑगस्ट, २०१०

सुख





















... मी येतो म्हणत डोळ्यासमोरून सुख गेलं निघून
निरोप देताना सुखाला मन आलं भरून
सुखाला म्हटलं जा सांभाळून जा नीट घरी
हसत रहा सुखात रहा निदान तू तरी
माझ्याबरोबर तू अगदी विसंगत वाटायचास
मी कारणाशिवाय चिंतातूर तू विनाकारण हसायचास
सुख सोबत असलं की आपली दुःख वाटतात मोठी
तरी सुखात आहोत अशी समजूत घालतो खोटी
तुझ्या सोबत असण्याने काही मनात सुख पाझरणार नाही
तुझ्या हसण्याने काही मी माझ्या दुःखाची कारणं विसणार नाही
काल तुला पायर्‍यांवर रडताना पाहिलं
हसणं कानात शिरलं नसेलही पण रडणं मला लागलं
थोडं विक्षिप्त आहे माझं वागणं
पण मला जगू दे माझं जगणं
तू हरलास मला सुखी ठेवायला असं समजू नकोस
खरं तर मीच हरवलेत असे बरेच क्षण माझ्या हातून
तू जा निघून कारण सुखी व्हायचंच नाहीए मला
मी रिचवत राहीन एकटा हा फसफसणारा प्याला
जा निघून नाहीतर उगाच गुंतत जाशील
धड सुखात नाही
धड दुःखात नाही
असा फसफसणारा प्याला बनून राहशील

-प्रसाद