जिंदा

बहोत थकता है जब आदमी

तो सांसे गेहरी हो जाती है 

धडकन मेहसूस होने लगती है 

ये धडकता आखिर क्यो है?

दिल भी थकता होगा शायद रोजाना की भागादौडसे

दिल भी पाना चाहता होगा सुकून

या दिल उछलता होगा कुछ नया पाने को

धडकनोंपे भला कौन गौर फर्माये?

हमने तवज्जू दिया तो जाना

जब बहोत थकता है आदमी तो सोचता कम है 

सांसे ..

पसीना ..

आदमी ...

और धडकन ... बस!!

दिल को बडी फुरसतसे सुनता है फिर

एक ताल पकडती धडकन

घडी की याद दिलाती धडकन

भावनाओंका प्रतिबिंब धडकन

जीवनकुंभ का तरंग धडकन

चालू है कुछ भीतर कहीं

धडकन होती है रोज नईं

एक पुराना बस्स दिल है

मानो गेहरी कोई झील है

इस झील का अंतर्नाद है धडकन

सोच समझसे आझाद है धडकन

दिलकी आवाजें वोही सुन पातें है

जो थकने की हिंमत रखते है

धडकते दिल को जो सुन नहीं पातें

क्या वो सच मे जिंदा होते है???

-प्रसाद

सगरी लफरी त्येच्याएला

सात दिवसाचा गणपती. मंगळवारी विसर्जन, तर मित्राला सांगितलं बाबा बुधवारी रजा घेतो म्हणजे विसर्जनाला कितीही उशिर झाला तर लफडा नाही दुसर्‍या दिवशी मस्त आराम करायचा. तर यावर "नाही नाही एडा  मंगळवारी घे रात्री भजन करू." भजन रात्र भर डोळे लुकलुकले. मनात लाडू फुटला. लगेच रजा टाकली. बॉसही राजी झाला.  आता डोळे तारवटून नरडा ताणून भजन. मंडळाच्या गणपतीचं हे 25वं वर्ष. त्यामुळे उत्साहाचं वातावरण. सोमवारी एक छोटेखानी सत्काराचा कार्यक्रम गच्चीवर पार पाडला त्यानंतर सहभोजनाचा बेत होता. त्या निमित्ताने सोसायटीतल्या जुन्या नव्या रहिवाशांची भेटीगाठी होत होत्या. 

सहभोजनाचा कार्यक्रम उरकला. मूड बनवायला पहिलं स्टेशनला आईस्क्रिम खाल्लं आणि मघई पानं तोंडात कोंबली. येता येता आर के स्टुडिओचा गणपती क्लिकला. सोसायटीत आलो. ढोलकीवाला मित्र ढोलकी घेऊन तयार होता. मंडळाच्या जेष्ठ कार्यकर्त्यांनी आपला 'कसिनो रोयाल' आवरला. हॉलभर चटया चादरी अंथरून बैठक तयार केली.  वातावरण भक्तिमय करण्यासाठी दोन अगरबत्त्या जास्त लावल्या. काहीजण दम मारायला गेले.

बोला पुंडलिका वरदे हरी विठठल 

श्री ज्ञानदेव तुकाराम

पंढरीनाथ महाराज की जय

माऊली ज्ञानेश्वर महाराज की जय

हरीहर महादेव.  

आता ही टाळकी खरंच भजन करणार आहेत याची सोसायटीला खात्री पटली. 'गजानना श्री गणराया' ने सुरवात झाली. बरं जमलं.  त्यामागोमाग 'रुप पाहता लोचनी', 'तुका म्हणे हेचि सर्वसुख', 'या विठूचा गजर हरी नामाचा', 'हे भोळ्या शंकरा', 'हरी भजनी मोर नाचतो अंगणी', 'पायी हळू हळू चाला' वगैरे भजनं जोरदार केली. भजनांचा स्टॉक संपत आला. अरे हे गाणं घे ते घे असं चालू होतं.  'देव देव्हार्‍यात नाही' आठवलं.   म्हटलं.   सूर्य उगवला प्रकाश पडला आडवा डोंगर .. आडवा डोंगर तयाला माझा नमस्कार .. आलं तेवढं जमेल तसं अर्धमुर्ध भारुड म्हटलं. नंतर 'देहाची तिजोरी' म्हटलं. 

दिड वाजता ब्रेक घेतला, लोक दम मारायला बाहेर गेले.  ढोलकीवाल्याने ढोलकीला ठाकेठोके दिले. पीठ लागलेल्या बाजूने पाण्याचा हलका हात लावला. आम्हीही पाणी प्यायलो फुटाणे खाल्ले. आम्ही ब्रेकनंतर गवळण त्यानंतर फिल्मी गाणी गातो. 'यमुनेच्या तिरी काल पहिला हरी' घेतलं. नंतर आता भक्तिरसाचं अजिर्ण व्हायच्या आत ट्रॅक चेंज करूयात असं ठरलं.  'तुमतो ठेहरे परदेसी' करत साक्षात अल्ताफ राजाच आमच्या नरड्यात उतरला. मध्येच 'गणा धाव रे' कोणी तरी म्हटलं.  'शहेरमे हूं मे तेरे आके जरा देख तो ले, दे ना तू कुछ मगर आके मेरा दिल तो तू लेले जाना' रॉकस्टारच्या या गाण्यावर ढोलकीवल्याला तारे दिसू लागले.  "काय डोंबल वाजवू?" हशा आणि एकमेकांची थट्टामस्करी. पण झोपायचं मात्र कुणाच्याही मनात नव्हतं.  उद्या आपल्या बाप्पाचं विसर्जन. आज रात्र जागवायचीच. फर्माईश.  मध्येच कोणीतरी मला म्हटलं अमर अकबर ऍंथोनीमधलं 'पर्दा है पर्दा' घे.  मी खाकरलो. ढोलकीवाल्याला एक लूक दिला. शून्यात बघत कसलातरी सूर मनातल्या मनात हेरला.  मग ओरिजिनल सूर आणि मनातला सूर सोडून भलत्याच टिपेच्या सूरात सुरु झालो. 

"शबाबपर मै जरासी

शराआआआआआआआआआआआब फेकूंगा

किसी हसीं की तरफ 

ये गुलाब ...."  

म्हणत दरवाज्याकडे मान गेली आणि गुलाब कुस्करला.  दोन कॉन्स्टेबल्स हात मागे घेऊन टिपीकल पोलिसी पोझमध्ये उभे. म्हटलं बाप्पा मला आजच उचलणार बहुतेक. माझे तमाम पंखे इयत्ता सातवी ते बारावी खिकीखिकी करून कॉन्सटेबल समोर हसत होते. माझ्या मित्राने प्रसंग सावरला.  "दर्शन घ्या, ए प्रसाद घे रे, उद्या विसर्जन आहे ना तर ही लहान मुलं म्हणाली भजन करुयात" यावर कॉन्सटेबल "नाही पण आवाज?" "नाही आता थांबवतच होतो आम्ही ए झोपा रे घरी जाऊन सगळे" मुलं खिकीखिकी.  कॉन्सटेबलला घेऊन मित्र बाहेर पडला (का कॉन्सटेबल मित्राला?? जाऊ दे .. ते बाहेर पडले, हे महत्वाचं)  माझ्या मित्राला "तुम्ही अध्यक्ष का?" "नाही अध्यक्ष वयस्कर आहेत ते आता झोपलेत" "अं परवानगी???" "आहे ना आहे ना लेटर दिलंय" काही वेळ शांतता "दिलंय ना?" "हो हो दिलंय दिलंय दिलंय" मान डोलावत इलेट्रॉनिक आयटम्सच्या सेल्मनसारखं उत्तर दिलं म्हणजे " हो हो बिनधास्त घ्या वॉरेंटी आहे-वॉरेंटी आहे-वॉरेंटी आहे" बहुतेक एक गोष्ट तीनदा सांगितल्या समोरच्याचे कन्विंस होण्याचे चान्स तिप्पट होत असावेत. "कंपलेट आलीय, पन आता ल्हान मुलांवर काय कारेवाई करनार? आत तर नाय टाकून चालनार" "नाही बंदच करत होतो आम्ही" ढोलकीवाला बहुतेक उठून गेला, बाकी पोरं दरवाजातून अंदाज घेत खिकीखिकी करत होती "नाही म्हना गानी, पन टाळ वगैरे कशाला वाजवता, आपलं हळू आवाजात म्हना" मध्येच आत बघत "ए झोपा रे काय चाललंय, तिकडे तेल बघ समईत, सॉरी हं साहेब तुम्हाला जरा त्रास झाला" बरंच बाबापुता केल्यावर मामा लोक गेले एकदाचे. हुश्श "अरे येडXX नो हवालदारांसमोर काय हसता? येड्या XXX साले, टाकला असता तर आतमध्ये?"  खिकीखिकी "मी नाय हा" "गप ना" "जा ना" खिकीखिकी. 

हवालदार निघून गेले. माझे मित्र आणि मी बाहेर येऊन चर्चा करू लागलो.  साला 25 वर्ष भजन करतोय तर कोण नाय आलं आणि इथे दोन नाही वाजले तर कॉन्सटेबल हजर. कंप्लेंट केली कोणी?  वेगवेगळे अंदाज निघाले.  हा नाही करणार रे, त्याच्या मस्ती आहे तो पक्का करेल, मागे गरबाही थांबवलेला. आजूबाजूचे बिल्डिंगवाले जळतात.  चर्चेचे आवाज चढू लागले.  कोणीतरी शंका व्यक्त केली ते परत आले तर? हळूहळू कार्यकर्त्यांची गर्दी विरळ झाली. साले शेपूटघाले. आम्ही चारपाच टाळकी गणपती बसतो त्या जागी आलो सतरंज्या अंथरल्या, केळी खाल्ली. मी मित्राला म्हटलं ज्याने कोणी कंप्लेंट केली असेल त्याची उद्या पक्का जळेल, दणका करू विसर्जनाला. 

सकाळी माझ्या डोळ्यावर झोपेचा अंमल असताना "हा इथे काय करतोय?" "आम्ही झोपलेलो रात्री" संवाद ऐकून उठलोच. मखर ..गणपती .. अच्छा सोसायटीतच आहोत. सकाळचे आठ वाजले होते.  आमचे पंटर्स लवकर उठून घरी जाऊन ढाराढूर पंढरपूर झाले होते. मी लोळत पडलो होतो. सकाळी ऑफीसला जाणारे गणपतीच्या सुबक मूर्तीच्या पाया पडत, मग अस्ताव्यस्त झोपलेल्या माझ्याकडे प्रश्नार्थक नजरेने पाहत निघून जात. वैतागून उठलो एकदाचा "ए काय यार सगळे कल्टी साल्यांनी उठवलं पण नाय, जाम भूक लागलीय यार" "हम्म चल" मित्राच्या रिक्षातून स्टेशनला येऊन मिसळपाव चापला, ट्रेन पकडली, नेहमी ट्रेन डुलते मी फ्रेश असतो, आज ट्रेन धडधडधड ताजीतवानी होती आणि मी तिच्यात बसून सावध डुलक्या घेत होतो. घरी आलो.  दिवसभर झोपलो. विसर्जनाचा कुर्ता पायजमा कडक इस्त्री होऊन आला होता.  ताईच्या लग्नातले फेटे शोधून काढले आणि बॅगेत कोंबले. मंडळाचं 25 वं वर्ष असल्याने वेगळाच उत्साह होता. सगळ्यांना मंडळाच्या वतीने पिवळा कुर्ता दिला होता, छोटे मोठे पोरं पोरी सगळे पिवळे, काहींच्या मते तो शेंदरी होता, काहींच्या मते तो भगवा होता, पण होता पिवळाच. फेटे आणले खरे पण बांधता कोणालाच येईनात. आम्हीच मग फेट्यासारखं काहीतरी दिसेल अशा हिशेबात फेटे डोक्याला गुंडाळले. बाहेर वाजप तालीम करत होतं.  टेंपो झावळ्यांनी, झेंड्यांनी, फुलांनी, फुग्यांनी सजवला.  मंडळाचा बॅनरही लावला. गणपतीची आरती म्हणताना प्रत्येकाचा कंठ दाटून आला होता. निर्माल्याच्या पिशव्या मागे टाकल्या, पाण्याची टाकी चिल्लीपिल्ली बायकापोरं टेंपोत ढकलली. बाप्पा टेंपोत आसनस्थ झाले. आणि नाचायला सुरुवात झाली.

दहा मिनिटांनंतर नाच रंगात आला.  जोगव्यातल्या गाण्यावर तर धमालच आली, हे गाण खरंच अंगात भिनतं.  ज्याने कोणी तक्रार केली त्याला ऐकू जाईल एवढ्या मोठ्यांदा आम्ही ओरडत होतो.  मग सोसायटीतल्या जोडप्यांना फुगड्या घालायला लावल्या.  तेवढ्यात मित्र म्हणाला ते बघ ते कालचे कॉन्सटेबल्स. हाहाहा आज आम्ही शेर होतो (निदान मंडळाने लावलेल्या दोरखंडाच्या अल्याड तरी) आम्ही अजून जोशात नाचलो. अडवून दाखवा असंचं जणू सांगायचं होतं. तीन चार तास नाचतच होतो मध्येच थांबलो वडापाव आणि थंडा प्यायलो. नंतर पुन्हा 'चलाओ न नैनो से बाण रे' वर नाचायला सुरुवात. आमची मस्ती नडली. 10.15 ला पुन्हा पोलिस आले बंद करा , म्हणून निघून गेले. बेंजोवाल्यांनी आवरतं घेतलं मग शेवटचं दहा मिनटंच वगैरे गयावया केली तेव्हा वरिष्ठ कार्यकर्ते राजी झाले आणि वीस मिनिटं नाचलो. नंतर मात्र खरोखर बंद केलं विसर्जनाच्या तलावाकडे जाताना पहिला लेफ्ट पकडला. आम्ही गप्प कसले बसतोय बेंजो थांबवला ना "ए बोला गणपती बाप्पा मोरया, मंगलमूर्ती मोरया"  फूल्ल नारेबाजी.  मध्ये पोलिस येऊन आता इथे वाजवा चालेल म्हणाले, पण बेंजोपार्टी केव्हाच गेले होते. 

तलावाजवळ आलो तर काही मंडळांचं मस्त वाजवणं नाचणं सुरु होतं.  तळपायाची आग मस्तकात गेली.  पोलिस लोक तर डोक्यातच गेले होते. जरा सभोवताली नजर टाकली. बरीच गर्दी होती.  इथे पोलिस नसते तर काय झालं असतं याची कल्पना करवत नाही.  हसतमुखाने एका कॉन्सटेबलला प्रसाद घेताना बघितलं.  म्हटलं याच्या घरी आवारात चाळीत नसतील का गणपती? त्यांची पूजा आरती विसर्जन करायला यांना जायला मिळत असेल का?  म्हणजे ज्या भजनाच्या रात्री ते आम्हाला झापत होते. त्यावेळी त्यांचं कुटुंबही त्यांची वाट पाहत असेल.  आमच्या विसर्जनाच्या मिरवणूकीकडे कदाचित खुन्नसने पहात नसतीलही त्यांनाही आठवण येत असेल काही हरवत चाललेल्या क्षणांची.  सण साजरा करणारे आम्ही आणि कंप्लेंट करणारे सो कॉल्ड उच्चमध्यवर्गीय किंवा उपद्रवी सु(अति)शिक्षित यांच्या कात्रीत सापडले असतील. आता दोघांना कसं खूष ठेवणार म्हणून हळू आवाजात गाणी म्हणा टाळ वाजवू नका हा वे आऊट.  सरळ 'बंद करा ही थेरं' असं पोलिसी खाक्यात म्हणू शकले असते की? गर्दीच्या जोरावर वर्दीतल्या माणसाला आता अडवून दाखवा असा ऍटिड्यूड दाखवणं म्हणजे त्या रजा अकादमीतल्या मोर्च्यातल्या हिजड्यांसारखं नाही का? रागाला कारणं असतात आमच्याही होती.  पण वर्दीतला माणूसही आमचाच की.  हट जाम बेकार सगरी लफरी त्येच्याएला.  गणपती आला भाय आपला. ए आप .. आपला गनपती , ए बोला गणपती बाप्पा, घशाला घासून आलेला डोळ्यात गुलालाबरोबर उतरलेला पुसट अस्पष्ट  'मोरया' ... विसर्जन. तीनदा बुडवला. पहिल्यांदा बुडवला बाहेर काढला, दुसर्‍यांदा बुडवला बाहेर काढला, तिसर्‍यांदा बुडवला तेव्हा फक्त बुडबुडेच ... 

गेल्या वर्षी विसर्जनाच्या दिवशी गिरगावला मित्राकडे गेलो होतो, तेव्हाचे हे फोटो:

        

फ्रेममधला म्हातारा

ती रात्र आठवतेय क्षुल्लक कारणाने झोपमोड साली
जेव्हा चौथ्या माळ्यावरचा म्हातारा गेला
चाळीतल्या मुलांचा उत्साह दांडगा अशा बाबतीत
वेळ मोडणार बुर्जीपाव चापून यावा शिस्तीत
तयारी मसणघाईच्या जोशात सुरु
मावा,सिगरेटची देवाणघेवाण लोक लागले करु
"म्हातार्‍यान नेमका रविवार पकडलान"
"पनवेलहून कोणी नातेवाईक येताहेत फोन केलेला"
"एऽऽ अमितची शलाका वर्‍हांड्यात दिसत नाय रे"
"#$%^*नो हसू नका जोरात तात्या बघताहेत"
"पुढचा नंबर रम्याच्या बापाचा काय राहिलं नाही तब्येतीत"
"छे ते अख्ख्या चाळीला खांदा देतील"
"बापाने बांधलेली अशी आण इकडे"
काम, गप्पा, टिंगलटवाळी सारं काही रंगात होतं
असलं इव्हेंट मॅनेजमेंट प्रत्येकाच्या पक्कं भिनलं अंगात होतं
रडण्याच्या आवाज अचानक वाढायचा
रडगाण्याला नवा कोरस लाभायचा
अनुभवी कार्यकर्ते समजून जायचे
त्यांचे अंदाज बरेचदा खरे व्हायचे
पहा वर्षानुवर्षे न फिरकलेल्या भावाच्या ह्रदयाला पडलीय भेग
ही तर दिर्घ आजारपणातही न फिरकलेली बिझी बापडी शोकाकूल लेक
किळस वाटते, कठीण होतं रोजचं हगणंमुतणं काढणं
त्यापेक्षा हे बरं आपल्या सोईने हंबरडा फोडणं, आणि गळे काढणं
मध्यरात्र उलटली तरी कोणीतरी नातेवाईक यायचाच असतो
आणि कितीही नको म्हटलं तरी सिगरेट, तंबाखू, चा घ्यायचाच असतो
हारांच्या ऑर्डरीचं निमित्त वेळेला येत धावून
मग प्रत्येक टोळकं बाहेर पडत एकच निमित्त घेऊन
आंघोळ पांघोळ घालून पहाटे एकदाची कवटी फुटते
म्हातार्‍याला लाखोल्या वाहून कार्यकर्त्यांची जत्रा उठते
बिझी लेक सकाळीच ऑफिस गाठते
भावाभावांची तेराव्यालाच घरावरून जुंपते
हारापाठच्या फ्रेममधला म्हातारा खदाखदा हसतो,
म्हणतो एवढं मनोरंजन झालंच नसतं जर आज मी जिवंत असतो

-प्रसाद

का ट्रेकींग करतो आम्ही?

नेहमीप्रमाणे सगळ्यांच्या शेवटी पोहोचणारा मी, पण यावेळी कारणं वेगळी होती गळ्यातला कॅमेरा केव्हाच बॅगेत गेला होता, केळा वेफर्स, फरसाण टिश्यूज, गोळ्या, विडचीटर यात आणखी एकाची भर. छे बॅग खालीच ठेवून आलो असतो तर बरं झालं असतं. वाटलं इसापनितितल्या इसापसारखं खाण्याचं गाठोडं बाळगूया म्हणजे मग उतराना हात हलवत उतरलो. पण कसलं काय. धापा टाकत एकदाचा आलो. सगळ्यांचा ब्रेक चालू होता. "चला एव्हाना पोहोचायला हवे होतो, पावलं उचला" मी तर नुकताच पोहोचलेला आणि यांच्या उठायच्या वार्ता, मी जागेवरून ठिम्म हललो नाही. वाटलं "क्रॅंप क्रॅंप" म्हणून ओरडावं पण म्हटलं च्यायला कोणीतरी स्प्रे वगैरे मारायचा मग मुंग्या आलेला गरमागरम वाफाळता पाय घेऊन चालायला लागायचं. अनुभवी ट्रेकर वगैरे स्वत:च स्वत:ला लावलेली लेबल स्वत:हून काढून (काढण्याचा सोपस्कार फक्त ती लेबलं दिड किलोमीटर मागे कुठेतरी केव्हाच गळून पडली होती) बॅगेतलं सामान शिफ्ट केलं. वेफर्सची पुडकी,फरणातले शेंगदाणे सगळ्याचा मोह आवरता घेत पोटच्या नालायक मुलाला कॉलर धरून घराबाहेर काढावं तितक्याच तिरस्काराने मी ते ओझ दूर लोटलं. तरी विंडचीटर, कॅमेरा, तीन घोट पाणी एवढं वजन होतचं पण झेपेबल होतं (न झेपून सांगतोय कोणाला) ब्रेक घेतल्यानंतर थोडी तरतरी आली. पुन्हा अनुभवी ट्रेकर गप्पांमधून डोकावू लागला त्याला "माहितीय" असे लुक्सही मिळाले. समोरून चारपाच पोरं धापा टाकत येत होती "भाई ये मेरा लास्ट ट्रेक इसके बाद कभी नही, क्यो चढते है लोग? क्यो खुदको थकानेका बेकारमे? भोत लंबा है भाय" आमच्यातले काही हसले, काहींच्या कपाळाला आठ्या, आणि मी कुठेतरी वेफर्स, शेंगदाणे, मायोनिज, ब्रेडमध्ये. त्याचं निसटतं वाक्य कानावरून गेलं आणि "हो नं च्यायला उगाच" असं पुटपुटलो. दमछाक? कदाचित दमछाकीमुळे जा ना चं हो नं झालं असेल किंवा म्हटलंही असेल हो नं तितकसं आठवत नाही कारण फुल टू हालथ झालेली. डोक्यात निळी काळी वर्तुळं, मुंग्या, साखरं, लक्ष्मणरेषांचं ऍब्सट्रॅक्ट. मला चालवेना पाय ओढवेना थोडं थांबून पाणी प्यायलो, "हूश ... अजून किती बाकी आहे रे? छे अरे दमलो कुठे सहज अंदाजे?" लोकांचे अंदाज पंधरा मिनिटापासून दिड तासापर्यंत होते. अंदाज अपना अपना. मग काय? यांचे अंदाज ऐकून डोक्यात परत वर्तुळं वर्तुळं वर्तुळं मुंग्या मुंग्या मुंग्या साखर साखर साखर आणि आडव्यातिडव्या रेषा (हो मुंग्या मारायच्याच रेषा, पण बहुतेक ड्युप्लिकेट रेषा मारुन मारुन स्टेशनरीच्या दुकानात पेनं रिफिली निपा चेक करण्यासाठी ठेवलेलं एक पान झालं होतं माझं डोकं आणि मुंग्याही मरत नव्हता, दोघेही वाढतच होते) म्हटलं डोक्यात मेंदूबिंदू प्रकार असतो की नाही आपल्या का मुग्याबिंग्याच असतात? ही गोड वासची तेलं म्हणून लावू नयेत कधी. ते रुह अफजा आणि नवरत्न तेल एकसारखंचं दिसतं. बाकीही बरीचं द्रव्य रुह अफजासारखी दिसतात पण ती घरात असण्याचा चान्स नाही आणि आता तर अधिक भाद्रपद मानगुटीवर बसलाय बोंबच आहे. (हाय रे मेरी किस्मत बोंब वरून थेट बोंबिल आठवला,फ्राय बोंबिल,स्टफ्ड बोंबिल, लाल सुक्या चटणीतला फोडणी बोंबिल अहाहा असू दे असू दे .. समदुखींना सहानुभूति) पण वाईन तर द्रक्षापासून बनवतात ना? नको बडबडूस असं असंबंध वर्तुळाबरोबर द्राक्षही दिसतील द्राक्ष नाही पण वेल दिसत होते डिस्कोवेल एक दोन सेंकंदासाठीचं दिसायचे चमकते हिरवे वेल. अच्छा अच्छा म्हणजे इनशॉर्ट आय वॉज नॉट फिलींग वेल.

बस्स आता बस्स नाही पुरेच आम्ही असहकार पुकारला. पण नेमका कोणाशी? कारण आजूबाजूला तर कोणीच नव्हतं. हा तो काय समोर दूरवर दिसणार्‍या पिवळ्या टिशर्ट मधल्या ग्रुपलीडरशी (हो तोच पिवळा ठिपका) आणि त्याच्या लोंबत्यां .. (? काय रे?!!) .. लोंबत्या अन ओथंबत्या अन अजागळ (हुश निभावलं भाद्रपद मोडला असता .. काहीही) बॅगेला फॉलो करणार्‍या त्याच्या सहकार्‍यांशी. हे इतके लांब गेले तरी कधी आणि कसे? हरी कुंभाराची झाडू ढुंगणाखाली घेतलीय की काय यांनी? फोन? ... अरे ए नाय यार चिटिंग आहे यार मधल्यामध्ये फोनने असहकार पुकारावा? रेंज कुठून आणू? बरोबर तो पग एवढ्या वर कसला चालत येतोय. मरो शांतपणे बसलो , च्युइंगम चघळला, कॅमेरा काढला मस्त लॅंडस्केप्सस क्लिकले. एका फुलाचा मॅक्रो काढत होतो पण सालं सगळच धुरकट "जा काढणारच नाय फोटो" फुलाचा पोपट केला. डोंगर माथ्यापासून न्याहाळला तर वाट तशी कळत होती पण बेफिकीर होऊन चालणार नव्हतं आणि बरोबरचे तर .. च्यामारी पिवळा टिपका कुठे आहे? अरे लीडरा? चकवा? भुताटकी!!! चपे काढा च्युईंगम काढा लॅडस्केप्स काढा मेक्रो काढा. गप आता गप. डोक्याला मेंदूला मनाला फायनल वॉर्निंग पावलं उचला पटपट. हम्म बरंय वर्तुळं फुटली, मुंग्या उडाल्या, साखर विरघळली, लक्ष्मणरेषा पुसट झाली तशीही ती असून नसून सारखीच आम्ही (म्हणजे मी एकट्यानेच) चढाई सुरु केली. थोडं पुढे गेल्यावर हाकारे हुकारे ऐकू आले पिवळा ठिपका दूर शिडी वर चढत होता. म्हटलं ओ द्यायची नाही ओ दिली की अर्थ होतो की हा येतोय मग ते सगळे पुढे निघून जातात आणि आपली धांदल होते. त्यापेक्षा त्यांना आपल्याला हुडकण्यात दहा पंधरा मिनिटं जातात आणि आपल्याला निवांत सगळं बघत चालता येतं. हा अनुभवी ट्रेकर जे शिकू नये ते नेमकं शिकलाय. कोण म्हणतो अनुभवाने माणसं प्रगल्भ होतात आम्ही (इथे आम्ही म्हणजे सगळे अनुभवी अननुभवी पोरकट) पोरकट ते पोरकटच. वर जाऊन सांगू क्रॅंप वगैरे आलेला. क्रॅंप वगैरे हे कारण गांडिवासारखं एकदाच वापरता येतं कधी वापरायचं ते कळणं ही एक कला आहे. "चल ना ए पटपट काय करतो यार" कोणीतरी ओरडलं. माझी लागलीय (वाट) हे मी यथायोग्य हातवार्‍यांनी दाखवलं. माथ्याच्या जवळ जवळ पोहोचत होतो. आता कमीच अंतर उरलं होतं तसं अरे एव्हढाच होता हा तर ढ्यॅंगभरपण नाहीए ट्रेक अशा अर्भिभावात विसावलेल्या घोळक्यात जाऊन मिसळलो.

इसापाचं गाठोडं अखेर उघडलं. ब्रेड त्यावर मेहुणी (मायोनिजचं मराठीकरण) त्यावर चीज स्लाइस त्यावर केळा वेफर्स (काळीमिरीवाले .. याऐवजी सेजवान चकली किंवा टोमॅटो चकलीही टवका लागते) त्यावर ब्रेड त्यावर पुन्हा मेहुणी त्यावर सॉस असं हल्कफुल्क (?!!!) खाणं झालं. तीन घोट पाणी तर कधीच संपलेलं. पाणी आहे काय रे? पाणी आहे काय रे? असं विचारत पाणी मिळवलं. हा भरलेलं पोट, पाण्याचा घोट, किंचीत ठुसठुसता पाय आणि डोंगरमाथ्यावरचा फणफणणारा वारा मस्त पडून राहिलो. काही जण पनिया भरनको गेलो, काही कचरा आवरत होते, काही फोटो काढत होते, काही रेंज किती ते पाहत होते. थोड्या आरामाने मेंदू तरतरीत झाला तसं त्याने मघाचचा रिसायकल बिनमधला कचरा प्रश्न पुन्हा रिस्टोर केला "क्यो थकाने खुदको बेकारमे?" "का करतो ट्रेकींग आपण?" तुला काय करायचंय झोपू दे ना मला. खरं तर माझ्यासारख्याला "आपण करतो का ट्रेकींग?" (म्हणजे उत्साहापोटी रडतरडत जी काही थेरं करतो त्याला ट्रेकींग म्हणतात का अशा अर्थी) असं विचारायला हवं. पण खरंच यार जी काही झेपेबल दमछाक करतो ती का?

जरा पडूया म्हटलं तर नाही, आमचं मन तर तयारच असतं बिनातिकीट बिनापास बिनापरवाना सगळीकडे भटकायला फक्त त्याला जरा पिन मारायची. का करतो ट्रेकींग? अरे भाई सिंपल .. फोटो यार. फोटो काढायचे असतात ना आपल्याला. हे असं उंचावरून सही वाटतं फोटो काढायला मस्त डोंगररांगा दिसतात, लॅंडस्केप्स, पॅनोरामा 360 असे प्रयोग करता येतात. फुलांचे किड्यांचे मॅक्रो काढता येतात. सूर्याचा पार्श्वप्रकाश (बॅकलाईट) वापरता येतो. चिक्कार किडे करता येतात म्हणजे कधी सुळका हातात धरलाय, कधी सूर्य चिमटीत पकडलाय, कधी पाण्यावरचे परावर्तित झालेले सूर्यकिरण, साप सरडे, पानांच्या छटा, आसपासच्या लोकांचं रांगडं राहणीमान बरेच प्रकार हाताळता येतात.

बस्स फोटो एवढंच अरे जगात काही माहितीपर वगैरे असतं की नाही? असं म्हणतं आय ए एस, वैज्ञानिक, अर्थतज्ञ, हापिसातले हेडक्लार्क, बिल्डिंगचे सेक्रेटरी, गणेशोत्सव मंडळाचे अध्यक्ष वगैरे होता होता राहिलेले लोक या भिकारनादाचा धिक्कार करतील. पण खरंचं सनसनावळ्यांचं आणि माझा कसला तरी आकडा आहे, पहा ना आता कसला आकडा आहे तेही लक्षात नाही. आकड्यांचा आणि माझाही तसाच कसला तरी आकडा आहे तोही माझ्या लक्षात नाही. या न लक्षात राहिलेल्या आकड्याशीही माझा कसला तरी आकडा आहे (पुरे) थोडक्यात आकडे माझ्या लक्षात नाही राहत. म्हणजे "जरा सोचिये एक म्हैस नाही महेश नाही महेस आठ साल का छोटा बच्चा जो पढं नहीं पाता लिख नहीं पाता यहा तक की अपने रोजमराके मामुली काम नही कर सकता, जो उसके उम्र के बच्चे बडी आसानीसे करते है, जरा सोचिये क्या बितती होगी उस बच्चे पर? उसके सेल्फ कॉन्फिडन्सकी तो धज्जिया उडती होगी" अगदी एवढी दळभद्री परिस्थिती नसली तरी आकडाफोबिया आहे मला. हा जर एखादा रंजक पद्धतीने माहिती सांगत असेल तर मी जीवाचे कान करून फूल डॉल्बी डिजीटलमध्ये ऐकतो. उदाहरणार्थ किल्ल्यावर पाण्याचं नियोजन कसं होतं? तर बाबा पूर्वेला हा तलाव उत्तरेला तो तलाव असं मेनूकार्ड वाचल्यासारखं चार वाक्यात न संपवता, थोडं रंजक पद्धतीने सांगितलं म्हणजे तो तलाव ही गरज का होती? बांधताना काय अडचणी आल्या? तलावाला नाव कसं पडलं? असं सांगितलं की मस्तही वाटतं आणि लक्षातही राहतं. माहितीपर म्हणजे बोर मारलंच पाहिजे असं काही नाही. म्हणजे इतिहासाचं शालेय पुस्तक एकवेळ रटाळ वाटेल पण शाहिरांच्या पोवाड्याने अंगावर काटा येतो तसंच काहीसं.

वाटेत कितीही दर्‍या असल्या तरी ट्रेकींग हे एकंदरीत धाडसीच प्रकरण. तुमच्या 'चांदनी ओ मेरी चांदनी'ला शेकोटीच्या मंद मंद प्रकाशात बघणं धाडस, तिच्याशी ओळख वाढवणं धाडस, तिला तोल सावरताना हात देणं आणि ती सावरल्यावर पुढे सरळ वाटेवरही मोजून साडेतीन सेकंद जास्त वेळ हात हातात धरणं म्हणजे धाडस, मित्राला फोटोग्राफीचे धडे देत असतांना ग्रुप फोटोमध्ये तिच्या खांद्यावर हात ठेवण्याचा यशस्वी प्रयत्न करणं म्हणजे केवळ धाडसच. पुढे फोन शेअर करणं फेसबुकाच्या 'मित्र'यादीत तिची बेरीज करणं ओघाने आलचं. धाडस सोप्प वाटायला, निदान धाडसाची सवय करायला ट्रेकींग करावंच. इतकंच काय चांदणी ट्रेकला आली नसताना तिच्या जवळच्या चांगल्यापैकी बर्‍या दिसणार्‍या मैत्रिणीला ... जाऊ दे वाक्य पूर्ण करायचं धाडस होत नाहीए, न जाणो चांदणीने वाचलं तर चांदणी वाचायची.

अजूनही अशा बर्‍याच गोष्टी आहेत ज्या हा ट्रेक शेवटचा असं म्हणू देत नाहीत. जसं की दमण्याचा अनुभव. तुम्ही शेवटचं स्वत:च स्वत:चं स्वत:शी आजूबाजूला लक्ष न देता कधी बोललात? स्वत:चे श्वास कधी ऐकलेत? दिवसभराच्या कोलाहलात स्वत:शी संवाद साधायला बर्‍याचदा वेळच मिळत नाही. जसं एखाद्या मॅन्युफॅक्चरिंग युनिटमध्ये कच्च्या मालाचं एका प्रोसेस मधून दुसर्‍या प्रोसेस मध्ये जाऊन सगळ्या प्रोसेस पार केल्यावर शेवटी फिनिश्ड प्रोडक्टमध्ये रुपांतर होतं, तसाच आपला दिवस जातो. सगळं सालं यांत्रिक संवादहीन, सतत कामाच्या फ्लोनेच जातो आपण, मनाला वाटेल तसं वहावत जायला मुभा नसते. हा फरक इतकाच की मॅन्युफॅक्चरींग युनिटमध्ये निदान फिनिश्ड प्रोडक्ट तरी मिळतं, तर इथं दिवस संपल्यावर कळतं की वी आर फिनिश्ड. सोमवारवर फुल्ली मंगळवारवर फुल्ली बुधवार फुल्ली .. शेवटी शनिवार रविवारला कृत्रिम स्माईली. पण ट्रेक्रींगला शेवटच्या टप्प्यात घामाने ओथंबलेले दमलेले असता तेव्हा स्वत:चे श्वास स्वत:ला ऐकायला येतात. स्वत:ला नव्याने आजमावतो नव्याने ओळखतो आपण. परतीच्या प्रवासात बसमध्ये ट्रेनमध्ये विचार करत असतो कुठल्या मार्गाने चाललंय आयुष्य दिवस अधिक सुंदर कसा करता येईल वगैरे वगैरे, ब्रेक हवाच.

नविन अनुभव येतात कुठे रस्ताच चुकलो, कुठे सापच आडवा आला, कुठे बॅगेवर किडेच चढले, किंवा मग बाजरीची भाकरी, वांग्याचं भरीत, चुलीवरचं मॅगी, हुरडा असले खाबुगिरीचे अनुभव येतात.

डोंगरमाथ्यावर एकटे असता, वारा असतो, आभाळ भरून आलेलं असतं, डोळे मिटतात, वारा केसातून कानावरून जात असतो, कार्गो फडफड वाजतं असते, या निसर्गाचा आपण एक भाग आहोत असं नव्याने उमगू लागतं. मानव काहीतरी वेगळा हा आत्मविश्वास गळून पडतो. तो आजही दमतो, तो आजही पाण्यापाई तहानेने व्याकूळ होतो, त्याला आजही शारिरिक श्रम केल्यावर सपाटून भूक लागते, हिरवागार निसर्ग बघितल्यावर तो आजही प्रफुल्लित होतो, किड्यामुंगीत रमतो. मानवाने निसर्गाला आपलंसं केलं की नाही हा भाग अलाहिदा पण निसर्गाने माणसाला अजूनतरी पूर्णपणे दूर नक्कीच लोटलेलं नाही. पण निसर्ग डोळेझाक कुठवर करेल? अजून किती वेळ डोळे बंद ठेवून असं उभं रहायचं. आभाळ भरून येतं वारा हळवा होतो पान मुसमुसतात .. एक थेंब गालावर .. दुसरा कपाळावर त्यापाठोपाठ तिसरा पापणीखाली ... संततधार. समोरच्या बेफिकीर डोंगररांगा .. धुरकट सरींच्या पडद्याआडचं पर्दानशीं जग. दरीतल्या झाडाच्या पानांना शेंड्याला अवेगाने बिलगणारा पाऊस. निथळता निसर्ग. कानाच्या पाळीवरून एक थेंब उतरून मानेवरून ओघळत टिशर्टच्या राउंड कॉलरमध्ये विरतो. मित्रा अरे हा अनुभव घे कधीतरी आणि मग विचार "क्यो खुदको थकानेका बेकारमे?" यश चोप्रा स्टाईलीत मी 'खराखुरा' पाऊस झेलत उभा "आता जीव देतो का? चल ना यार आधीच चढतांना सतरा नाटकं तुझी" त्याच्या कपाळावर प्रश्नचिन्ह "का ट्रेकींगला येतो हा?"

चंद्रावरले काहीबाई

दिवस सरता कधी वाटते दवस्वप्नांनी न्हाऊन जावे

चंद्रफुलांच्या रानामधल्या सरोवराचे तरंग व्हावे

चांदणराती कधी वाटते शुभ्र चांदणे पिऊन घ्यावे

बासाच्या निजल्या पर्णांवरूनी काजवा होऊनी झिरपावे,

शीतल मंद चांदण्यांचे हात हलके हातात घ्यावे,

पायरीपायरीने चंद्र गाठावा अन चंद्रावर झोके घ्यावे,

चंद्रकोर व्हावी होडी ढगांची नाजूक लाट यावी,

निळ्या जांभळ्या क्षितीजाची धीरगंभीर साद यावी,

चंद्र चाखावा, हात माखावा, लखलखते ओघळ थोडे

मुक्त दौडावे स्वप्निल प्रवासाचे शुभ्र अवखळ घोडे

चमचमत्या तिथल्या वाळूवरती मनी रुजलेले गुपित लिहावे,

तारांगणाने त्यावरी ओंजळभर चांदणे शिंपडावे,

चांदणचिंब गुपिताने शहारावे, थरथर गोठता पारा व्हावे,

शब्दांनी नभ भरूनी रहावे अन अर्थाने तारा व्हावे,

उतरणीच्या पायरीवरी बैसोनि निळ्या अवनीला मी निरखावे,

निळ्या अवनीची निळी नवलाई पाहूनी तृप्त निळे शांत निजावे

भल्या पहाटे झोप उठावी अन चंद्राला मी शोधावे,

निळ्या आभाळी पेंगुळलेला चंद्र दिसावा,

निळ्या आभाळी पेंगुळलेला चंद्र दिसावा,

त्याने पुसटसे नीज म्हणावे

-प्रसाद 

फर्स्टक्लास पमा

दुमा: तर पम्या सगळं लक्षात आहे

पमा: होय दुमा आज ट्रेनमध्ये 'दुमा'कूळ .. आपलं धुमाकूळ घालू

दुमा: धुमाकूळ? अजिबात नाही आज तुझा फर्स्टक्लासचा पहिला दिवस, आज मी तुला ट्रेन मधल्या फर्स्टक्लास प्रवासाची ओळख करून देईन, ट्रेन यायला अवकाश आहे, चालायचेच, राजाने मारले आणि ट्रेन लेट झाली तर तक्रार कोणाकडे करायची (पमा मख्ख) इथे हसणं अपेक्षित आहे, आजच्या पुरता मी तुझा शिक्षक आहे, आणि शिक्षकाच्या आणि बॉसच्या विनोदाला नेहमी हसून दाद द्यावी, जोक किती पानचट असला तरी, कळला नसेल तरीही टिपेच्या स्वरात हसायचं

पमा: हॅहॅहॅहेहेहे (मोठ्याने तोंडाचा आ वासून विचित्र पद्धतीने हसतो)

दुमा: ए ए ए अरे (आजूबाजूला बघून) अरे नय म्येरे सात नय हय .. अरे फर्स्टक्लास जवळ उभा आहेस जरा सुसंस्कृतपणे हसत जा की, बरं सांग आता पर्यंत आपण काय शिकलो?

पमा: सॉरी हा तूच म्हणालास टिपेच्या स्वरात आणि लोच्या मारला मी, तू मला आतापर्यंत बरच काही शिकवलंस, म्हणजे तिकीट खिडकीसमोर लोक रांगेत उभे असताना उसन्या आत्मविश्वासाने खिडकीसमोर जायचं, रांग लावायची नसते आपणं, मग पाठच्या गर्दीकडे शूद्र लुक द्यायचा, पाकीटातून हजारची करकरीत नोट काढायची, मन डगमगू द्यायचं नाही पास काढायचा हे पक्क झालंय ना? कंफर्टसाठी तीन पट दिले तर काय बिघडतं, दिर्घ श्वास हम्म्म ओके वगैरे ..., "फर्स्टक्लास सीसटी पर्यंत किती होतात ओ? मग डॉकयार्डपर्यंत? अच्छा चिंचपोकळीपर्यंत? बरं टू वे किती होतात?" असे निरर्थक प्रश्न विचारायचे आणि आधी ठरवलेला घर टू ऑफीस पास घ्यायचा, मग पासची ऑफीसमध्ये फुकटात झेरॉक्स काढायची आणि आणि त्वरित रिईम्बर्समेंटसाठी रिसेप्शनिस्ट मेरीला द्यायची, मेरी एखाच्या चुकल्या शुक्रवारी सुरकुत्यांचा गुलाबी टॉप घालते तेव्हा कसली दिसते ... गुड मॉर्निंग म्हणावं तर तिनेचं तिच्या तोंडाच्या चंबूतून निघालेल्या गुडमॉर्निंगने खरचं मोहरून जातो मी, वाटतं आता नोकरी सोडावी फिक्ड डिपोसिट तोडावं पीफ खरवडावा आणि हिला घेऊन गोव्याला टुमदार घरात ...

दुमा: अरे ए, काय शिकवलं तेवढं सांग म्हटलं तर तिकीटकाऊंटर वरून मेरीला उचलून थेट गोव्याला?

पमा: हेही कालचं शिकवलंस की

दुमा: तेवढं बरोबर लक्षात राहिलं? आधी फर्स्टक्लास झेपवा, मग पाहू मेरी झेपतेय का? ती बघ ट्रेन आलीच, घाई करू नको घाई नको अरे धक्का

पमा: दबाव दबाव ओ जा की आत किती जागा पडलीस बघतो काय असा ए?

दुमा: काय? काय करतोयस? सोड ना

पमा: अरे सु ... सु .. सुटली हीही गेली? साला जरा आत जातो तर आणि जागाही होती माहितीय

दुमा: फर्स्टक्लास आहे रे असं धक्का देऊ देऊन चढत नाहीत लोक, आणि आतले खेटूनच उभे राहतात असं करणं म्हणजे पैसा वसूल करणं वाटतं त्यांना, तीन पट पैसे देऊन कंफर्ट मिळाला नाही तर काय फायदा नाही का?

पमा: मग आपल्या कंफर्टचं काय? चार ट्रेन सोडल्या आपण इतक्यात कुर्ल्यापर्यंत पोहोचलो असतो

दुमा: जा मग जा सेकंड क्लासने जा (रागात)

पमा: रागावतो काय असा? बरं तू म्हणशील तसं .. आता सुसंस्कृतपणा सोडूयात की ट्रेन सोडूयात सुसंस्कृतपणे?

दुमा: मिळेल रे धीर धर, चल चल चल एक्सुज मी .. थॅंक्स बॉस (सुसंस्कृत पद्धतीने ट्रेनमध्ये चढतात)

पमा: मिळाली बाबा एकदाची, नोकरी मिळाल्यावरही एवढा खूष झालो नव्हतो जितका आज होतोय

दुमा: फर्स्टक्लासचा अनुभवच वेगळा असतो रे, ती चेंगराचेंगरी नाही घामाचा वास नाही

पमा: का? फर्स्टक्लासमधल्या लोकांच्या केसातून काखेतून अत्तराचे पाट फुटतात की काय गरम व्हायला लागल्यावर?

दुमा: तसं नाही रे, पण पफ्यूम्स वगैरे मारून येतात महागडी शर्ट वगैरे व्यवस्थित धुतलेले डिसेंट असतात रे लोक

पमा: आपण आत जाऊया का?

दुमा: नको इकडे असं दोन सीट्सच्या मध्ये उभे राहत नाही लोक

पम: ओहो कंफर्ट नाही का? लक्षात नाही माझ्या? च्यामायला या कंफर्टच्या? (तोंडात पुटपुटत)

दुमा: काय?

पमा: काही नाही राहूया की इथेच राहूया उभे (पमा खुणेने काहीतरी विचारायचा प्रयत्न करतो)

दुमा: काही विचारायचंय का?

पमा: (हळू आवाजात) ए अरे तो माणूस आपल्याकडे असा काय बघतोय? बायकांनी एखादीची नवी साडी वरूनखालून पाठूनपुढून न्याहाळावी तसा?

दुमा: (हसून) ते होय, अरे ह्याला फेमस फर्स्टक्लास लुक म्हणतात, म्हणजे इथे प्रत्येकाला वाटतं की त्याच्याजवळच तिकीट आहे आणि बाकीच्यांजवळ नाहीए

पमा: मग आपल्याकडे नाहीच आहे तिकीट (अख्खा डबा त्यांचाकडे 'कुठून कुठून येतात?' असा बघतो)

दुमा: कशाला लाज आणतोयस? पास आहे ना?

पमा: हा हा आहे आहे आहे पास आहे म्हणजे तेच ना तिकीट नाहीए ना?

दुमा: चल जागा झाली बसून बोलूया (लाजिरवाण्या प्रसंगातून हुशारीने काढता पाय घेत)

पमा: इथे चार सहज मावतील नाही? उगाच उभे राहिलो इतका वेळ?

दुमा: इथे फोर्थसीट बसत नाहीत

पमा: अं ... कंफर्ट?

दुमा: हो .. तेच

पमा: बरं मघाचंसारखं कोणी न्याहाळत असेल तर काय करायचं?

दुमा: ते अर्धच राहिलं नाही का? असं कोणी न्याहाळायला लागलं की तुझ्या खिशातला ब्लॅकबेरी बाहेर काढायचा, किंवा आयपॉडच्या हेडफोनशी उगाचच चाळा करायचा?

पमा: आणि असले प्रकार तुमच्याजवळ नसतील तर?

दुमा: तर सरळ बॅगेतनं इकोनॉमिक टाईम्स काढायचा

पमा: का?

दुमा: त्यांना पुरावा मिळाल्याशी कारण, त्यांना वाटलं पाहिजे की तू फर्स्टक्लासच्या लायकीचा आहेस

पमा: का चेहर्‍यावरून वाटत नाही?

दुमा: कदाचित

पमा: पुढच्यावेळी पासंच दाखविन त्याला?

दुमा: हा कपाळावर चिटकवून घे एक कॉपी, अरे तो काय टीसी आहे का पास दाखवायला?

पमा: मग तिकीट आहे की नाही याची त्याला काय पडलीय?

दुमा: स्वभाव असतो एकेकाचा, आपण वेगळे आहोत, आपला वरचा दर्जा आहे, सगळ्यांना फर्स्टक्लास परवडत नाही असा काहीतरी गैरसमज असतो त्यांचा

पमा: पण इथे साधे लोकही आहेत की सगळे कुठे टिपटॉप आहेत

दुमा: तेच ते कंपनी पास देते म्हणून येतात असा त्यांचा समज

पमा: शी म्हणजे स्वत्:चं डोकं प्रवासभर पोखरायचं आणि दुसर्‍यालाही न्याहाळत राहून अनकन्फर्टेबल करायचं

दुमा: सोड ना, पेपर वाचणार?

पमा: नको पेट्रोल म्हणा गॅस म्हणा काहीतरी वाढलेलं असेल, किंवा कुठला तरी मोठा घोटाळा असेल संध्याकाळी वाचेन निवांत उगाच दिवसाची सुरुवात आणखी खराब नको

दुमा: आणखी खराब म्हणजे?

पमा: सोड आता कुर्ला येईल उतरायचयं आपल्याला (कुर्ला येतं आणि पमा दुमा उतरतात)

दुमा: श्या किती गर्दी आहे नाही

पमा: गर्दीतली माणसं आपण गर्दी किती वेळ स्वत्:पासून दूर ठेवणार नाही का? म्हणजे बघ आत मारे आपण फर्स्टक्लासवाले, की पॅसेजमध्ये उभं रहायचं नाही, फोर्थसीट बसायचं नाही, पण उतरतो स्टेशनवरच ना? प्लॅटफोर्म एकच ब्रीज एकच, नुसतं आपलं मनाचं समाधान की प्रवास कंफर्टेवल झाला का तर बॅगेत प्लॅस्टिकचा कव्हरात जपून ठेवलेला फर्स्टक्लासचा पास आहे म्हणून

दुमा: बरं ऑफिसला जायचंय ना का इथेच उभा रहाणारेस? संध्याकाळी भेटू फर्स्टक्लासजवळ

पमा: नाही मी नाही येऊ शकत मी सेकंडक्लासनेच जाईन बाबा, मिळाला तेवढा कंफर्ट पुरे

दुमा: मर साल्या गर्दीतच मर

पमा: परफ्यूम, लॅपटॉप्स टॅबलेट यांच्यासोबतच्या प्रवासापेक्षा गर्दीतली घुसमट परवडली, दारावर कोणीतरी लटकलं आहे म्हणून आत भांडण करणारे आम्ही, 'हमको क्या पडी है?' ऍटिट्यूड पटतही नाही आणि पचतही नाही, एकमेकांना सांभाळून घेत प्रवास करतो आम्ही, हो भांडणं होतात ना अगदी तोंडी लावायला शिव्याही असतात कधीकधी, पण खेळीमेळीच्या वातावरणात सारं खपून जातं, कधी चिवड्याचं पाकीट उघडतं, कधी वाफाळत्या भज्यांची मेजवानी, कधी बुवांचं भजन, कधी दहावी-बारावीच्या निकालाचा पेढा तोंडात पडतो, म्हणूनच आमच्याकडे आयपॉड नाही की टॅबलेटस् नाहीत, गप्पाच इतक्या रंगतात की स्टेशन कधी येत कळत नाही, तीन च्या जागी चार बसतात शिवाय दोन बाजूने दोघांना मांडीवर घ्यायची तयारी, काय करू मला माझा कंफर्ट तिथेच गवसतो .. म्हणजे तो प्रवासाचा अनुभवच फर्स्टक्लास आहे यार

दुमा: ठिक आहे यार जशी तुझी मर्जी मी उगाचच तुला भरीला घातलं, पण मी फर्स्टक्लासनेच जाईन .. हा हवाबदल म्हणून करत जाईन डबाबदल अधूनमधून, चल चल यार उशिर होतोय, (दोघेही पादचारी पुलावर चढण्याच्या तयारीत, पुलाच्या पायर्‍यांवर बरीच गर्दी चेंगराचेंगरी) चलं ना भाय पाठी नको बघू, दे धक्का च्यामारी ह्यांच्या, ब्रीज चढतोय का @# *$>% ए

पमा: अब आया औकाद पे (दोघेही हसतात)

but what about next line???

विचारांची कारंजी उसळतात

शब्द शाई फासून स्वैर पळतात

प्रत्येक शब्दात जादू दडते

प्रत्येक ओळ चपखल पडते

पण काही तरी अडतं बुवा

बाकी असतं सगळं फाईन

श्या !! but what about next line???

अरे ये ना नेमक्या कुठल्या कुठल्या कोपर्‍यात शिरलायस?

मन डोकं खणून खणून दमलो अजून किती खोल रुतलायस?

आयला खरच असा अडून राहिलास तर मी पुरता थकून जाईन

हाड !! कागदाचे बोळे ... कपाळाला आट्या

god knows what about next line?

हो मघाशीच काहीतरी सुचलं होतं नेमकं तेव्हा फोन वाजला

अडलेला शब्दाची मिजास वाढली मग तो भलताच माजला

कानातोंडात अडकून पेन आता पाठ खाजवायला धावलं

पेनानेच पाठ दाखवली जेवढं लिहिलं तेवढं व्हावलं

आणखी किती वेळ हा आता असे नखरे दाखवत राहिल?

यार now what? nothing? then what about next line?

शब्द थोडे पुढे मागे घेऊन बघूयात काही जमतं का?

थोडासा ब्रेक घेऊन बघूयात वादळ थांबतं का?

घ्या पेनाचं टोपणही तुटावं?!! अजून किती वेळ जागा राहिन?

काय चाललंय काय? what about next line?

मिजासखोर अडून राहतात मग झोपायला उशिर होतो,

परिणामी रुमाल विसरतो,ट्रेन सुटते ..

आणि बॉसच्या बोलण्याने कान बधिर होतो

सुचला की मग कविता पुन्हा वाचाविशी वाटते

मनाच्या केबिनवर टकटक करून चक्क ऑफीसातही उभी ठाकते

ते डोळ्यातलं हसू, खुललेला चेहरा गैरसमज पसरवतात

लोकांचे कटाक्ष उगाचचं फुकटच्या पाकट लाजवतात

हे वेड जणू आता आयुष्यभर असंच छळत राहिलं

सारं एका प्रश्नापायी what about next line?

आहा!! शाब्बास बरा सापडलास, सुचलं बाबा पेन कुठंय?

कागदाचं चिटोरं? ते .. अ .. तिकडे? उडालं बहुतेक

रद्दी तपासली ..

वह्या चाळल्या ..

तात्पुरतं या औषधाच्या बिलावर लिहूयात,

बाकी कवितेचं चिटोरं काय आजउद्यात मिळून जाईलं

नाही मिळालं तर?

तर काय हाच प्रश्न कायम की what about next line?

-प्रसाद